عوامل مؤثر در انتخاب ساختگاه سد

هرچند در پروژه‌های سدسازی پایه تمام محاسبات بر تضمین موفقیت اجرای سد قرار دارد اما با وجود این مطلب تعدادی از سدها با مشکلاتی در زمان اجرا و بهره‌برداری مواجه می‌شوند. در ایران نیز عدم موفقیت برخی از سدها کاملاً مشهود است كه بارزترین آنها سد لار (واقع در شمال شرق تهران) می‌باشد. هرچند ظرفیت مخزن سد تقریباً یک میلیارد متر مكعب می‌باشد ولی از زمان بهره‌برداری در سال 1359 تاکنون کمتر از 3/1 مخزن پر شده است و روزانه در حدود یک میلیون مترمكعب فرار آب وجود دارد. سدهای دیگر کشور از  جمله سد لتیان، 15 خرداد، مارون، جیرفت و سفید رود نیز با مشکلاتی مواجه هستند كه مهمترین آنها فرار آب و یا پر شدن مخزن به وسیله رسوبات می‌باشد.

عوامل مؤثر در انتخاب ساختگاه سد
موفقیت یک سد در درجه اول به انتخاب صحیح ساختگاه آن بستگی دارد. در انتخاب محل یک سد لازم است كه دو شاخص اصلی در نظر گرفته شود،
1- تأمین پایداری بدنه و مخزن
2- آب‌بندی محدوده احداث سد.

 

عوامل متعددی در انتخاب ساختگاه یک سد مؤثر می‌باشند كه مهمترین آنها عبارتند از : شرایط توپوگرافی، ساختارهای زمین‌شناسی و وضعیت حوزه آبریز . تأثیر هر کدام از این عوامل در انتخاب ساخت گاه سد به شرح زیر می‌باشد.

 

 

 

 شرایط توپوگرافی
ناهمواری ‌های سطح زمین و مورفولوژی آن معمولاً توسط نقشه‌های توپوگرافی نشان داده می‌شوند. بهترین موقعیت برای احداث سد معمولاً جایی انتخاب می‌شود كه یک دره تنگ به وسیله یک دره باز در سمت بالادست دنبال شود. دره تنگ معرف استقامت بالای سنگ می‌باشد كه در مقابل جریان آب رودخانه مقاومت بیشتری را نشان داده و دره باز محل مناسبی جهت مخزن می‌باشد كه ظرفیت ذخیره‌سازی آب را بالا می‌برد.

 

 

 تأثیر شرایط توپوگرافی در انتخاب ساختگاه سد

 

 

 ساختار زمین‌شناسی
ساختار زمین‌شناسی یک محل به وسیله عواملی همچون امتداد و شیب لایه‌ها، ساختمان‌های چین‌خورده، گسلها و درزه‌ها کنترل می‌شود كه به شرح زیر مورد بررسی قرار می‌گیرند:

 

 

 

امتداد لایه‌ها
در محل هایی كه لایه‌بندی سنگ مشخص باشد بهتر است محل احداث سد جایی انتخاب شود كه محور سد موازی با امتداد لایه‌ها و یا دارای زاویه کمتری با امتداد لایه‌ها باشد.

 

 

       
امتداد لایه‌ها در انتخاب ساختگاه سد

 

 

 

علت این انتخاب را می‌توان در موارد زیر توجیه كرد:
الف) در صورتی كه محور سد دارای زاویه کمتری با امتداد لایه‌ها باشد امکان دور ماندن از نقاط ضعف بیشتر است.
لازم به ذکر است كه نقاط ضعف مورد بحث را می‌توان به شرح زیر بیان داشت.:

 

- لایه‌های سنگی سست و ضعیف مانند سنگهای شیلی و مارنی

 

- لایه‌های سنگی دربر گیرنده حفرات و دیگر پدیده‌های كارستی حاصل از انحلال توده سنگ

 

- لایه‌های سنگی کاملاً خرد شده و یا کاملاً هوا زده شده.

 

- گسلها و مناطق گسله كه عموماً با خردشدگی و شکستگی ‌های زیاد همراه می‌باشد.

 

ب) در صورتی كه محور سد موازی با امتداد لایه‌ها باشد سنگهایی با شرایط و خصوصیات یکسان در محدوده تكیه‌گاهها و پی سد قرار می‌گیرند. بنابراین سنگها رفتار مشابهی در طول محل بار گذاری خواهند داشت و پایداری سد بیشتر خواهد بود. در چنین شرایطی طراحی سد نیز ساده‌تر خواهد بود.

 

ج) در صورتی كه محور سد موازی با امتداد لایه‌ها باشد امکان فرار آب کمتر است. دلیل آن به این صورت است كه لایه‌ها در جهت عمود بر مسیر جریان آب قرار داشته و نفوذ پذیری در آن جهت کاهش می‌یابد.

 

 

 

شیب لایه‌ها

 

به طور كلی بهتر است محل احداث سد جایی انتخاب شود كه جهت شیب لایه‌ها به سمت بالا دست باشد یا به عبارت دیگر جهت شیب لایه‌ها در جهت عکس جریان آب باشد.

 

 

تأثیر جهت شیب لایه‌ها در انتخاب ساخت گاه سد

 

 برای توصیه این انتخاب می‌توان به موارد زیر اشاره كرد:

 

الف- از آنجا كه معمولاً تراوش آب در جهت سطوح لایه‌بندی صورت می‌گیرد بنابراین در صورتی كه جهت شیب سطوح لایه‌بندی به سمت بالا دست باشد امکان فرار آب کمتر است و محل احداث سد از شرایط آب‌بندی بهتری برخوردار می‌باشد.

 

ب- پایداری پی و تكیه‌گاههای سد ببیشتر است زیرا كه قسمت اعظم بارهای وارده بر سطوح لایه‌بندی به سمت بالادست منتقل می‌شود.

 

در صورتی كه شیب لایه‌ها به سمت پائین دست باشد امکان فرار آب بیشتر و ناپایداری سطوح لایه‌بندی بیشتر خواهد بود و در نهایت پایداری بدنه سد نیز در معرض خطر قرار می‌گیرد.

 

 

ادامه نوشته

سد لار

سد لار در 75 کیلومتری شمال شرقی تهران و در نزدیکی پلور در محل تلاقی دو رودخانه لار و دلیچای در دامنه کوه دماوند ساخته شده است. سد لار که به منظور تامین بخشی از آب شهر تهران احداث شد، از نوع خاکی با حجم عملیات خاكی 21 میلیون مترمكعب به طول تاج 2500 متر و ارتفاع 105 متر میباشد. در طراحی هدف بر این بود که آب ذخیره شده در مخزن این سد به وسیله تونلی به طول تقریبی 20 کیلومتر و قطر 3 متر تا سه کیلومتری دریاچه سد لتیان انتقال یافته و پس از برق گیری در دو نیروگاه کلان و لوارک جهت تغذیه سد لتیان ازطریق رودخانه به این دریاچه بریزد. این سد توسط یک مشاور انگلیسى و پیمانکار ایتالیایى طراحی و ساخته شد.
با وجود آنکه در سال 60 به مرحله آبگیرى رسید و در نهایت درسال 63 بهره بردارى از آن آغاز شد اما هنوز این سد به بهره برداری کامل نرسیده و هیچگاه هم نخواهد رسید. این سد بدلیل اشتباهات صورت گرفته در مراحل شناسایی و طراحی دچار آبگذری بوده و در مواقع پرآبى در هر ثانیه 12 متر مکعب فرار آب داشته و ذخیره آب خود را از دست مى دهد.
تکیه گاه سمت راست این سد و بخش عمده ای از دیواره سمت راست مخزن آن از سنگ آهک هایی تشکیل شده که تقریبا حالت افقی داشته و شدیدا خرد شده و درز و شکاف هایی حتی به اندازه نیم متر دارند، غاری نیز به ابعاد بسیار بزرگ در این قسمت وجود دارد که مرحله شناسایی مشاهده نشده بود.
در مراحل حفاری های ژئوتکنیک، طراحی و اجرای سد مواردی در ارتباط با بحرانی بودن وضعیت دیواره مخزن در مجاورت تکیه گاه سمت راست دیده شد که متاسفانه توجه چندانی به آن نشد. برخی از این موارد عبارتند از:
1- سنگ آهک سازند لار دارای شکستگی فراوان و حالت کارستی بوده که در نقاط دیگر قبلا مشاهده شده بود. علاوه بر آن در محل سد نشانه های بارزی از توپوگرافی کارستی رویت شد و حتی یک زمین شناس لهستانی احتمال مشکل آفرینی و آبگذری را پیش بینی کرده بود.




پس از اتمام ساخت سد، در سال 1362 یکی از کارکنان متوجه میشود که در دیواره سمت راست آب به صورت آبشار مانند و با صدایی زیاد به داخل یک غار زیرزمینی میریزد، این غار تا 18 متری دنبال شد و به شکافی رسید که تا اعماق بیشتری امتداد داشت، از سویی دیگر پس از آبگیری دریاچه دبی چشمه های پایین دست سد به میزان بسیار زیادی افزایش یافت. 3- در زمان حفر شفت عمودی تونل انتقال آب غاری مشاهده شد که از رس و لای پر شده بود. 5- وجود چشمه های متعددی در پایین دست سد و پایین بودن سطح آب زیر زمینی در محدوده رودخانه دلیل عمده ای برای نامناسب بودن محل برای احداث سد بود اما توجیه شد که با آغاز آبگیری و حمل رسوب به دریاچه مسیر جریان آب زیرزمینی به تدریج مسدود خواهد شد در حالیکه کلا رودخانه لار رسوب چندانی ندارد. 2- در زمان آتشکاری های مربوط به عملیات اکتشافی در ساحل راست، بعضی مواقع سنگ ها فرو می نشستند که این مسئله وجود غار یا حفره های بزرگی را به اثبات میرساند. 4- در زمان تزریق سیمان برای آب بندی در سمت راست تکیه گاه، در برخی از پیزومترها جریان هوا دیده شد که میتوانست دلیلی برای وجود حفره های زیرزمینی باشد.
به دنبال بروز این مشکلات آبگیری سد کاملا ناموفق بود و هیچگاه ارتفاع سطح آب دریاچه به محل تونل انتقال به سد لتیان نرسید و امکان انتقال آب به صورت ثقلی میسر نشد. برای حل مشکلات عدیده این سد تمهیدات زیادی اندیشیده شد و در نهایت عملیات اجرایی برای مسدود کردن غار اصلی انجام گرفت که پس اتمام عملیات، تغییر محسوسی در ارتفاع آب دریاچه داده نشد. در سایر قسمت های سمت راست در سطحی به میزان 5000 متر مربع عملیات تزریق سیمان در عمق درزها انجام شد که متاسفانه تا سالهای اخیر هم ادامه یافت و به نتیجه قابل قبولی نرسید. (در جایی خوانده بودم که حدود 200 میلیون دلار تنها برای عملیات تزریق هزینه شده است.) با بررسی های صورت گرفته معابر کارستی و حفره های مختلفی تا دهها متر پایین تر از غار و تا اعماق چند صد متری کشف شد و هیچ نتیجه ای دال بر وجود لایه های نفوذ ناپذیر در اعماق دریاچه بدست نیامد.
به دلیل نیاز تهران به منابع آب بیشتر نهایتا طرح انتقال آب از كف دریاچه سد لار به طریق پمپاژ مطرح شد و اخیرا به بهره برداری رسید. سد و تونلی که برای انتقال آب بصورت ثقلی طراحی شده بود، در نهایت با احداث تونلی دیگر و پمپاژ، درصد ناچیزی از آب برآورد شده را به شهر تشنه تهران میرساند. پس از 30 سال صرف هزینه، وقت، نیروی انسانی و ...
البته نباید کتمان کرد که این سد با تمامى مشکلات موجود، نقش موثرى در کنترل بحران آب سال های اخیر تهران داشته است.

علل تخریب سدهای خاکی

مهمترین علل رایج تخریب سدهای خاکی :

سر ریز شدن سد
• نحوه ایجاد و خسارات :
این امر موجب شسته شدن تاج و نهایتا تخریب سد می‌شود. حدود 30 درصد از خرابیهای سد خاکی ناشی از سر ریز شدن آنها بوده است.
• روشهای مقابله :
برآورد دقیق بزرگترین سیلاب محتمل و طراحی سرریزهایی با ظرفیت مناسب تخلیه آنها ، علاوه بر آن باید
فاصله سطح آزاد آب مخزن تا تاج سد (ارتفاع آزاد ) بگونه‌ای در نظر گرفته شود تا بر اثر نشست سد یا
امواج حاصل از زمین لرزه ، آب از روی سد سر ریز نکند.

برخورد خط تراوش با دامنه پایاب:
• نحوه ایجاد و خسارات:
اگر سطح ایستایی درون سر دامنه پایاب را قطع نماید، شسته شدن ذرات ریز و ناپایداری سد را به همراه خواهد داشت.
• روشهای مقابله :
با بقیه زهکشهای مناسب در پاشنه سد ، خط تراوش آب به داخل جسم سد منتقل می‌شود.

رگاب
• نحوه ایجاد و خسارات :
شسته شدن ذرات ریز از میان ذرات درشت تر به تدریج به ایجاد مسیر های آزاد گذر آب منجر می‌شود.
• روشهای مقابله :
این کار از طریق به حداقل رساندن مقدار و سرعت آب نشتی توسط انتخاب مصالح مناسب و تعبیه هسته نفوذ ناپذیر و صافیهای مناسب صورت می‌گیرد.

مسیر آزاد گذر آب
• نحوه ایجاد و خسارات :
در امتداد ترکهای ناشی از شست سد یا ترکهای ایجاد شده در مراحل آغازین گسیختگی ایجاد می‌شود. به موازات سطح خارجی لوله‌ها و مسیر آب بر ، در امتداد سطح تماس بخشهای بتنیبا خاک ، در سطح لایه‌های خاکی که به دقت کوبیده یا متراکم نشده‌اند و از طریق سوراخهای ایجاد شده توسط حیوانات حفار و ریشه گیاهان بوجود می‌آید.
• راههای مقابله :
چون در سدهای خاکی پس از تشکیل مسیر گذر آب ، مقابله با آن دیگر امکانپذیر نیست. لذا باید در مراحل طراحی و اجرای سد دقت کافی جهت جلوگیری ار این شکل به عمل آید.

ناپایداری دامنه‌ها
•نحوه ایجاد و خسارات :
نشست بدنه سد ، ایجاد ترکهایی در طول تاج سد یا دامنه پایاب و افزایش دبی زهکشها در پاشنه سد می‌توانند نشانه‌هایی از آغاز توسعه یک گسیختگی باشند.
•روشهای مقابله :
طراحی مناسب شیب دامنه‌های سراب و پایاب سد با در نظر گرفتن جنس و مشخصات مصالح مصرفی ، جلوگیری از افزایش ناخواسته فشار آب در جسم سد و در نظر گرفتن زمین لرزه‌های محتمل مهمترین عوامل برای مرتفع کردن این مساله است.

گسیختگی پی
•نحوه ایجاد و خسارات :
اگر بر اثر بار گذاری ناشی از ایجاد سد ، آبگیری آن با نیروهای ناشی از زمین لرزه ، تنشهای برشی ایجاد شده در پی سد از مقاومت برشی مصالح بیشتر شود، پی گسیخته می‌شود. این شرایط در رسهای تحکیم نیافته اغلب بلافاصله بعد از اولین آبگیری و در رسوبات ماسه‌ای بیشتر بر اثر بار گذاری چرخه‌ای زمین لرزه ایجاد می‌شود.
•روشهای مقابله :
تحکیم کافی خاکهای چسبنده و متراکم نمودن خاکهای بدون چسبندگی به روش تحکیم دینامیکی یا لرزش و ایجاد امکان زهکشی آب در زمان وقوع زمین لرزه به توسط ایجاد ستونهای سنگی یا چاههای زهکش.

فرسایش پذیری
•نحوه ایجاد و خسارات :
فرسایش سطح خارجی سد ، گر چه در کوتاه مدت همانند مشکلات دیگری که ذکر شد نمی‌تواند خطر آفرین باشد. ولی در دراز مدت ممکن است از کارآیی سد بکاهد.
•روشهای مقابله :
انتخاب سنگریز مناسب در دامنه سراب برای محافظت آن از اثر امواج و در دامنه پایاب برای مقابله با اثرات زیانبار نزولات جوی و هوازدگی.

نانوذرات

پژوهشگران روش کاملا جديدي براي جداسازي مواد ارزشمندي نظير طلا، مس و نقره از ميان سنگ‌هاي معدني ارائه کردند. در اين روش از نانوذرات استفاده مي‌شود به‌نحوي که نانوذرات به مواد مورد نظر مي‌چسبند و از سوي ديگر اين مواد را به‌صورت حباب‌هاي هوا در مي‌آورند. در نهايت مواد مورد نظر را مي‌توان از سطح جمع‌آوري کرد.

رابرت پلتون و همکارانش مي‌گويند که اين شرکت از روشي موسوم به شناورسازي کف استفاده کرده که با اين کار 450 ميليون تن سنگ معدن را در سال مي‌توان فرآوري کرد. در اين روش جديد سنگ‌هاي معدني را شکسته و به ذرات بسيار ريزي در مي‌آورند. سپس اين ذرات را روي سطح آب شناور مي‌کنند. در نهايت ذرات ارزشمند را از سنگ‌ها جداسازي مي‌کنند.

در اين سيستم، آب حاوي موادي است که مي‌تواند به ذرات مورد نظر بچسبد و موجب شود تا اين ذرات به شکل حباب در آيد. دليل تشکيل حباب، ايجاد نيروي دافعه ميان ذره و آب است. با تشکيل حباب، به‌راحتي مي‌توان آنها را از سطح آب جمع‌آوري کرد.

در اين پروژه محققان ماده جديدي ارائه کردند که مي‌تواند موجب تشکيل حباب در سطح آب شود. اين ماده جديد نانوذراتي با قابليت طرد مولکول‌هاي آب است. در تست‌هاي آزمايشگاهي، اين گروه تحقيقاتي به‌جاي ذرات معدني از دانه‌هاي شيشه استفاده کردند. نتايج کار محققان نشان داد که نانوذرات به دانه‌هاي شيشه چسبيده و آنها را با بهره تقريبا 100 درصد شناور کردند.

در اين پروژه براي اولين بار نشان داده شده که نانوذرات آب‌گريز مي‌توانند به ذرات بزرگتر چسبيده و ورود آنها را به حباب‌ها تسهيل کنند. نانوذرات کاتيوني به‌کار رفته در اين پروژه از جنس پلي استايرن بوده که ابعاد 46 نانومتري داشتند درحالي که دانه‌هاي شيشه 43 ميکرومتري بودند.

در نهايت اين نانوذرات توانستند تمام دانه‌هاي شيشه را از آب جدا کنند. درصورتي که 5 درصد از سطح دانه‌ها با نانوذرات پوشيده شود آنگاه فرآيند زدايش دانه‌هاي شيشه به حداکثر مقدار خود مي‌رسد. ماکزيمم مقدار انرژي مورد نياز جهت زدودن دانه‌هاي شيشه از حباب‌ها توسط ميکروماشين اندازه‌گيري شد.

اين نيرو 1.9 ميکرونيوتن براي دانه‌هاي شيشه داراي روکش نانوذره‌اي بود. اين در حالي است که براي دانه‌هاي فاقد روکش اين نيرو 0.0086 ميکرو نيوتن است. براي يافتن نحوه محاسبه نيروي مورد نياز از مدل‌سازي استفاده شد. نتايج اين کار در نشريه ACS journal Langmuir به چاپ رسيده است.

آموزش GIS

دانلود (pdf)

تهیه کننده : مهدی صالحی (دانشجوی تکنولوژی محیط زیست)

کشف مواد معدنی در خاک مریخ

نخستین مرحله نمونه برداری از خاک مریخ طی سه مرحله با استفاده از ابزار مخصوص خاکبرداری در نزدیکی محل فرود مریخ نورد کنجکاوی در منطقه “راکنست” انجام شد.

کنجکاوی، با استفاده از ابزار شیمی و کانی شناسی (CheMin)، نمونه‌های خاک و سنگ پودر شده مریخ را با استفاده از روشی به نام پراش (تفرق) اشعه ایکس مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد.

دیوید بیش، از محققان دانشگاه ایندیانا تأکید می‌کند: بخش عمده سیاره مریخ از خاک پوشیده شده است و پیش از این درک محدودی از کانی شناسی این سیاره در اختیار داشتیم، اما یافته‌های جدید کنجکاوی، مقادیر قابل توجهی از فلدسپار، پیروکسن و اولیوین را در مریخ نشان می‌دهد.

بیش، خاطر نشان می‌کند: مواد معدنی شناسایی شده در نخستین آنالیز پراش اشعه ایکس، مشابهت زیادی با خاک‌های بازالتی در منطقه آتشفشانی مائونا کئا در جزیره هاوایی دارد.

محققان ناسا از نتایج به دست آمده توسط ابزار شیمی و کانی شناسی (CheMin) کنجکاوی ابراز رضایت کرده و به کسب نتایج بهتر در آینده امیدوار هستند.

ابراز CheMin یکی از ۱۰ ابزار علمی “کنجکاوی” برای یافتن حیات احتمالی میکروبی در دهانه گیل مریخ محسوب می‌شود.

دانلود جزوه زمین شناسی

دانلود جزوه زمین شناسی ساختمانی دکتر احتشام زاده (دانشگاه تهران)

نرم افزار فرآوری

لینک های زیر شما با تعدادی از نرم افزار های کاربردی و مهم رشته فرآوری آشنا میشوید. هر کدام از این نرم افزار ها جهت استفاده خاصی طراحی شده و بکار گرفته میشوند. در صورت تمایل و نیاز لطفاً آنها را دانلود نمایید.

نرم افزار تعیین زمان ماند RTDWEN

نرم افزار تعیین تابع شکست و تابع انتخاب Breakage Sim

نرم افزار آزمایشگاه مجازی کنترل ( دانلود قسمت اول - دانلود قسمت دوم - دانلود قسمت سوم - دانلود قسمت چهارم - دانلود قسمت پنجم )

 منبع: سایت دکتر صمد بنیسی

دانلود کتاب کانی شناسی

منبع1 : کتاب  کانی شناسی (غیر سیلیکاتها)     ترجمه مهین محمدی

منبع 2: کتاب  کانی شناسی     (سیلیکاتها)   ترجمه دکتر سیروس اتردی

دانلود کتاب کانی شناسی(سیلیکاته وغیر سیلیکاته)

مکانیسم رشد کانیهای دگرگونی

کانیهای دگرگونی در محیط جامد متبلور می‌شوند و عواملی همچون محل رشد ، سرعت رشد و اندازه و شکل دار بودن بلور در نحوه تبلور کانی تاثیر می‌گذارد. در سنگهای دگرگونی ، بلورها به سه طریق رشد می‌کنند که این سه طریق شامل رشد تراوشی (Secre Tionary Growth) ، رشد کنکرسیونی (Concer Tionary Growth) و جانشینی (Replacement) است. تصور می‌شود که اکثر کانیها در نتیجه مجموعه‌ای از این مکانیسمها بوجود آمده باشند. ولی در مورد هر کانی ممکن است نقش یکی از سه عامل ذکر شده مهمتر و اساسی تر باشد.

عوامل موثر بر رشد کانیهای دگرگونی

رشد تراوشی

محل رشد بلورهایی که به این طریق تشکیل می‌شوند در فضاهای خالی داخل سنگها است. این فضاهای خالی یا در سنگ وجود دارد، مانند فضای موجود بین دانه‌های یک سنگ آواری دانه درشت ، یا اینکه در نتیجه فشارهای موجود بوجود می‌آیند. در چنین حالتی اگر سیالی در سنگ وجود داشته باشد، به سمت این فضاهای خالی هدایت خواهد شد و همراه خود موادی را نیز به صورت محلول حمل خواهد کرد.

اگر سیال موجود قبل از رسیدن به فضاهای خالی از یک ترکیب معین اشباع شده باشد، با رسیدن به فضایی که فشار آن کمتر است آن ترکیب را رسوب خواهد داد. به عبارت دیگر کانی خاصی در فضای خالی شروع به رشد خواهد کرد. رشد بیشتر این کانی با انحلال مواد مورد نیاز آن از سنگ و مهاجرت یونی آن ، در داخل سیال ادامه خواهد یافت.

رشد کنکرسیونی

در این طریقه رشد ، کانیها با کنار زدن بلورها و مواد مجاور برای خود جا باز می‌کنند. در این حالت مقدار رشد کانی تابع درجه فوق اشباع بودن محیط مجاور کانی از مواد سازنده کانی می‌باشد. بدین معنی که تا محیط مجاور از مواد سازنده کانی اشباع نشوند، کانی مورد نظر بوجود نخواهد آمد. رشد کنکرسیونی کانیها بوسیله عوامل دیگری تسهیل می‌شود. به عنوان مثال اکثر مواد سازنده کانی از ناحیه مجاور کانی تامین می‌شوند و این عمل باعث ایجاد مقداری فضای خالی در اطراف کانی می‌شود. همچنین در دگرگونی‌های پیشرونده معمولا کانی‌هایی که در هر مرحله تشکیل می‌شوند از کانیهای مرحله قبل سنگین تر بوده و احتیاج به فضای کمتری دارد.

جانشینی

سومین فرآیندی که باعث رشد کانیهای دگرگونی می‌شود، جانشینی می‌باشد. بدین معنی که حجمی که قبلا توسط یک کانی معین اشغال شده بود، حالا توسط کانی دیگری اشغال می‌شود. جانشینی حتی در ساده ترین حالات نیز ساده و پیچیده می‌باشد. جانشینی غالبا سبب می‌شود که مواد یا بلورهای دیگری در داخل کانی در حال رشد به اصطلاح به دام افتد. اگر تعداد این کانیهای به دام افتاده زیاد باشد باعث ایجاد شکل خاصی در کانی می‌شود که حالت غربالی دارد و به همین خاطر اصطلاحا فابریک غربالی نامیده می‌شود.

دانلود نقشه گسلهای ایران

دانلود نقشه گسلهای فعال ایران با مقیاس 1:2500000
دانلود pdf .
.........................................................................................

نقشه نواحی لرزه خیز و گسلهای موجود در در پهنه ایران مرکزی
دانلودpdf .

نقش مواد معدنی در تولید مثل

در طی 30 سال گذشته ، جیره ی  گاوهای شیری جهت تامین نیازهای تولید و نگهداری به وسیله پروتئین ، انرژی ، ویتامین ها ، مواد معدنی وآب تنظیم می شد. و جیره نویسان تصور میکردند برای  پیشگیری از هرگونه عدم تعادل و نقصی در مواد غذایی که میتواند تولید مثل را تحت تاثیر قرار دهد، این روش مناسب و کافیست. در سالهای اخیر محققان شرح دادند که ارتباط بین تغذیه و تولید مثل بسیار عمیق تر و پیچیده تر از آنست که در ابتدا فکر می کردند.

 یکی از تفکرات اشتباه در گذشته در مورد مواد معدنی استفاده از لفظ میکرو در دسته بندی مواد معدنی به معنای کم اهمیت تر ماکرو بود، در نتیجه لفظ میکرو به آن دسته از مواد معدنی نسبت داده میشد که درصد مورد نیازشان دربدن در مقایسه با سایر مواد معدنی کمتر  اهمیت داشت.

اما امروزه اثبات شده است که این مواد به تناسب برای سلامتی و فعالیت حیوانات مورد نیازند و تفاوت تنها از لحاظ میزان نیاز بدن میباشد.بطور کلی مواد معدنی برای رشد ماهیچه ها، فعالیت های عصبی، مخصوصا در قسمت هایی از آنزیم های بدن ،هورمون ها و سلول ها مورد نیازند.

اگرچه مواد معدنی قسمت کمی از جیره گاوهای شیری را تشکیل میدهند، اما تاثیرات آنها در هنگام کمبود ، عدم تنظیم و یا بیش بود آنها در خوراک غیر قابل چشم پوشی است.

در این مقاله نقش مواد معدنی ماکرو(کلسیم، فسفر ، سدیم، کلر ، منیزیوم ، پتاسیم و سولفور) و میکرو (روی ، آهن ، مس ، منگنز، سلنیوم)در تولید مثل بررسی میگردد.

امروزه مواد معدنی یکی از محصولات رقابتی محسوب می شوند. میزان نیاز بدن به این عناصر وابسته به سن ، سایز ، پایه فیزیولوژیکی (آبستنی، تولید شیر ، و رشد) متغییر است. جذب این مواد نسبت به سایر مواد غذایی کمتر است و در عین حال تنوع آنها بالاست،و  علایم کمبود  آنها عموما تحت بالینی ست.( کمبود تحت بالینی یا فرعی مشکلات بیشتری را نسبت به بالینی ایجاد میکنند .زیرا که این علایم قابل مشاهده نیستند و اگرچه که حیوانات به رشد ادامه میدهند ، تولید با نرخ اندکی کاهش می یابد.)

میکرو مینرال ها: این دسته شامل ( روی، آهن، مس، منگنز، و سلنیوم ) می باشد . از جمله اثرات دریافت ناکافی روی شامل کاهش سلول های ایمنی ، کاهش پاسخ آنتی بادی ها و قطع رشد بافت لنفی است. پوست اولین خط دفاعی سیستم ایمنی بدن است. روی و منگنز از عناصر کلیدی جهت ساخت بافت مخاطی هستند. یکی از نقش های اصلی بافت مخاطی انتقال اسپرم ، رشد رویان و متعلقات جنین است.

روی

کمبود روی در گاو نر بر تولید اسپرم تاثیر میگذارد . کمبود این عنصر دلیلی  برای کاهش تولید اسپرم ، تاخیر در بلوغ اسپرم ، کاهش رشد گوساله ها و تاخیر در سن پیوبرتی¹  ذکر میشود. همچنین کمبود روی میتواند دلیلی برای کاهش سنتز ویتامین A و بروز نشانه هایی از کمبود ویتامین ها باشد. سطوح بالای کلسیم و فسفر  موجب کاهش جذب روی از خوراک می شود.

سلنیوم

خاک قسمت های عمده ای از مراتع کشاورزی از نظر میزان سلنیوم فقیرند. در نتیجه گیاهان رشد یافته در این مناطق با کمبود سلنیوم مواجهه اند. کمبود  سلنیوم در گاو های  خشک موجب جفت ماندگی میشود . در آزمایشات انجام گرفته هنگامی که  گاو ها مکمل سلنیوم  و ویتامین  E دریافت کردند، این عارضه  برطرف شد. کمبود  سلنیوم همچنین موجب متریت  و تولد گوساله های ضعیف و یا مرده می گردد. علاوه بر آن موارد کمبود شدید  موجب تغذیه  نامناسب جنین  وبدنبال آن، سقط جنین  و نیز باروری ناموفق می شود . برای جبران کمبود سلنیوم می توان با افزودن سلنیوم در منابع خوراکی و یا با تزریق آن به سطوح مناسب سلنیوم در خون دست یافت.

ید

 ید با تاثیر بر غدد تیروئید موجب تو لید تیروکسین و تیری یدوتردونین میشود . میزان ناکافی تیروئید تاثیر منفی بر  نرخ متابولیسم بدن دارد.اثرات ید بر تولید مثل با تاخیر در پیو برتی و غالبا اثر بر فعالیت چرخه های تخمدانی است. سایر اثرات شامل کاهش نرخ گیرایی و دوران آبستنی طولانی تر و تولید گوساله های  ضعیف ، بی مو و مرده  است .

بنابراین مکمل ید با توجه به میزان نیاز باید در نظر گرفته شود و روزانه هر گاو باید 15-20 میلی گرم ید مصرف کند . مصرف بیش از حد ید نیز موجب سقط جنین  وکاهش مقاومت نسبت به بیماری ها میشود.

مس

 مس یکی از عناصر ضروری برای حفظ فعالیت های ایمنی بدن میباشد. بافت های انعطاف پذیر ، گلبول های قرمز و آنزیم های کلیدی در بدن نیازمند مس هستند. آلودگی های ویروسی و باکتریایی در هنگامی که سطح مس سرم خون کاهش یافته ظهور میکنند. در تحقیقات متعددی با دریافت مکمل مواد مغذی حاوی مس بهبود تولید مثلی گزارش شده است.

در هنگام دریافت سطوح ناکافی مس در گوساله های تازه متولد شده ، افزایش زخم شیردان و مشکلات تنفسی گزارش شده است.علایم دیگر کمبود مس مشابه کمبود سایر موادمعدنی است از جمله  تاخیر در پیوبرتی و ناباروری ، از دیگر علامت های کمبود مس جفت ماندگی و کاهش کیفیت اسپرم است. و در موارد شدید نیز ناباروری گاو نر را به دلیل آسیب به مجاری اسپرم ساز به همراه دارد.

منگنز و کبالت

منگنز نقش مهمی در متابولیسم انرژی و فعالیت های آنزیمی دارد. گاوهای با کمبود منگنز علایم فحلی را نشان نمی دهند و کاهش CR، افزایش سقط جنین و وزن کم تولد گوساله ها از علایم کمبود منگنز است. بعضا گوساله ها ضعیف به دنیا آمده و حتی شکل ظاهری تغییر یافته ، پاهای خمیده و مفاصل رشد نیافته مشاهده شده است.

کبالت برای سنتز B12 مورد نیاز است، که شروع کننده متابولیسم انرژی است.در زمان فقدان کبالت در جیره ،سنتز ویتامین B12 در شکمبه به سرعت افت پیدا میکند. میزان B12ذخیره شده در کبد نشخوار کنندگان بالغ هنگامی  که حیوان چندین ماه با کمبود کبالت در جیره مواجهه تقریبا برای چند ماه کافیست. اما حیوانات جوان بدلیل فقدان ذخیره B12 در کبد حساستراند. از علایم حیواناتی که با کمبود کبالت مواجهه اند به کمبود اشتها ، وضعیت بدنی نامطلوب ، ضعف و نیز تحت تاثیر قرار گرفتن CRگله میتوان اشاره کرد.

آنتاگونیسم²

تنظیم مواد معدنی  بدلیل اثرات متقابل کاهشی بسیار مهم است. دسته ای از گزارشات اثرات منفی غلظت بالای سطوح منگنزو گوگرد  در جذب کلسیم را خبر داده اند و نیز اثرات تداخلی سطح بالای  آهن برای جذب روی, کلسیم و منگنز  و نیز کاهش جذب روی در هنگام وجود کلسیم بالا در جیره  دیده شده است.

تغذیه سطوح بالای کلسیم موجب کاهش جذب آن در کبد گشته و یکی از خطرات کاهش کلسیم در کبد ،ضعف سیستم دفاعی در هنگام استرس و بیماری های باکتریایی است. میزان بالای کلسیم در خون نتیجه همولتیک چربی در حیوانات است. نتیجه  برخی  مطالعات حاکی از آن است که استرس به طور موثری سطوح مقاومت در برابر آلودگی ها را و توانایی حیوانات برای بازگشت به وضعیت عادی راکاهش میدهد.

میکرومینرال ها و تولید مثل

در هنگام وجود سطوح کافی روی ، کلسیم و منگنز انجام تولید مثل بدون مشکل انجام میگیرد.از نشانه های رایج کمبود کلسیم در گاو شیری ،تاخیر و یا عدم فحلی، تاخیر در پیوبرتی ، عدم آبستنی ،سقط جنین و تخمک نابالغ میشود. تغذیه مواد معدنی به همراه سایر مخلوط ها ( موجب پیوند مواد معدنی به همراه سایر ملکول ها نظیر آمینو اسید ها ، برای بهبود جذب) در گاو گوشتی و شیری موجب بهبود تولید مثل می گردد.

نتایج تحقیقات در گاو گوشتی نشان میدهد وقتی که در جیره ماده ها مخلوط معدنی استفاده میشود ،، تلیسه های جوان در حدود 10 روز زودتر زایمان می کنند و نرخ گیرایی و دفعات تلقیح به ازای آبستنی بهبود  می یابد.سایر اثرات فرعی استفاده از مخلوط معدنی شامل بهبود مشکلات سم، افزایش تولید شیر و کاهش بار میکروبی  می باشد.

ماکرومینرال ها

فسفر

فسفر به طور عمده در باروری نقش دارد. تخمک های غیر فعال ، تاخیر در بلوغ جنسی و نرخ CRپایین از اثرات دریافت کم فسفر است.

اغلب مشاهدات بیان میکنند که کمبود غلات در جیره گوساله ها منجر به کمبود فسفر میشود که در نتیجه عدم فحلی را بدنبال دارد.بیماری هایی که در اثر کمبود فسفر مشاهده می شود شامل پوکی استخوان ، استئومالاشیا ، سوء هاضمه و بی اشتهایی است.

گرچه این مشاهدات ممکن است در اثر کمبود مجموعه ای از مواد معدنی در خوراک باشد.

کلسیم

گاوها برای تولید شیر و رشد اسکلتی به کلسیم نیاز دارند. نیاز یک گاو به کلسیم در اواخر آبستنی در حدود 22 در صد و بعد از گوساله زایی 40 در صد افزایش پیدا میکند.

کاهش کلسیم حیوان را مستعد تب شیر ، جفت ماندگی و پرولاپس رحم میکند و همچنین مانع بروز استعداد تولید شیر بالا می شود. فراهم کردن سطوح مناسب کلسیم و فسفر از مهم ترین نکات به منظور کاهش بروز تب شیر است.

ادامه نوشته

معادن سیلیس ایران

حدود 80 معدن فعال و نیمه فعال سیلیس در ایران وجود دارد که تولیدات آنها عمدتاً در صنایع شیشه سازی و تولید ماسه ریخته گری مصرف می شود . سیلیس بیشتر از واحدهای رسوبی به دست می آید . از این 80 م عدن تعداد 35 معدن در کوههای البرز و استانهای سمنان، تهران، قزوین و زنجان، 7 معدن در استان یزد، 7 معدن در استان کرمان، 1 معدن در خراسان، 1 معدن در سیستان و بلوچستان، 27 معدن در زون سنندج- سیرجان و استانهای کردستان، همدان، کرمانشاه، مرکزی و لرستان، 1 معدن در استان آذربایجان شرقی و 1 معدن در استان آذربایجان غربی قرار دارد.

 

درباره نرم افزار محاسبات تنش و جابجایی (LAMODEL)

نرم افزاری است که از المان های مرزی برای محاسبه تنش و جابجایی ها در معادن زغالسنگ و یا دیگر لایه و رگه های نازک و لنزی استفاده می کند. می توان از آن برای شناسایی وبهینه سازی اندازه پایه ها و جانمایی آن ها در ارتباط با تنش پایه ها، تنش های چندلایه ای یا آزادشدن انرژی استفاده نمود. این نرم افزار روباره را بصورت توده ای از لایه های همگن و ایزوتروپ با سطوح تمای غیر اصطکاکی و یک مدول الاستیک، نسبت پواسون و ضخامت مجرا برای هر کدام شبیه سازی می کند. این شیوه نیازی به اعییت خواص ماده برای هر یک از لایه ها ندارد اما با این حال به واقعیت نزدیک است به نحوی که در روباره های شبیه سازی شده در نرم افزارهای MULSIM یا BESOL مقدورنبود. این نرم افزار شامل سه برنامه مجزا می شود: LAMPRE، LAMODEl و LAMPLT. باید این سه نرم افزار را برای استفاده از LAMODEL نصب کنید.

LAMPRE: پیش پردازنده ای است که ساخت فایل ورودی برای LAMODEL را آسان می کند.
LAMODEL: برای محاسبه تنش ها و جابجایی ها در لایه بر اساس فایل ورودی تهیه شده توسط کاربر. اجرای مدل ها بسته به سرعت و پیچیدگی مدل از چند دقیقه تا چند روز طول می کشد. خروجی این نرم افزار برای تحلیل های بعدی توسط LAMPLT (برنامه پس پردازنده) ذخیره می شود.
LAMPLT: برنامه پس پردازنده ای است که امکان تهیه نسخه چاپی و تحلیل خروجی نرم افزار LAMODEL را به کاربر می دهد.

ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد

دانشگاه های ارائه کننده رشته اکتشاف معدن:

1- دانشگاه بیرجند روانه و شبانه

2- دانشگاه تهران روزانه

3- دانشگاه صنعتی اصفهان روزانه

4- دانشگاه صنعتی امیرکبیر ـ تهران( روزانه)

5- دانشگاه صنعتی سهند ـ تبریز (روزانه)

6- دانشگاه کردستان ـ سنندج (روزانه)

7- دانشگاه صنعتی شاهرود (روزانه)

8- دانشگاه یزد روزانه و شبانه

دانشگاه های ارائه کننده رشته استخراج معدن:

1- دانشگاه ارومیه (روزانه)

2- دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) ـ قزوین (روزانه و شبانه)

3- دانشگاه تهران (روزانه)

4- دانشگاه صنعتی اصفهان (روزانه)

5- دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران (روزانه)

6- دانشگاه سهند ـ تبریز (روزانه)

7- دانشگاه کاشان (روزانه و شبانه)

8- دانشگاه صنعتی شاهرود (روزانه و شبانه)

وضعیت ادامه تحصیلی :

در دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته برای مهندسی معدن، دانشجو حدود 32 واحد آموزشی تخصصی را که بر حسب مورد تعدادی از آن واحد های آن را پایان نامه ( یا رساله) کارشناسی ارشد تشکیل می دهد، می گذراند و معلومات خود را در یک زمینه خاص از رشته، گسترده تر ازمقطع کارشناسی، افزایش می دهد.

امکان ادامه تحصیل برای مهندسی معدن در دوره دکترای تخصصی که پس از پایان تحصیلات کارشنای ارشد شروع می شود در حال حاضر فقط در خارج از کشور میسر است.

فارغ التحصیلان این گرایش جهت ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته می توانند در رشته های زیر ادامه تحصیل دهند.

1- مجموعه مهندسی معدن

2- مجموعه مهندسی نفت

3- مهندسی شیمی ـ مخازن هیدورکربوری

4- مهندسی صنایع

5- فلسفه علم

6- مجموعه ژئوفیزیک و هواشناسی

7- مجموعه آمار

سنگ های تزئینی

 2500 سال پیش سنگ تراشانی که با ابزار ابتدایی ،‌ستون‌های تحت جمشید را می ساختند حتی تصور هم نمی‌کردند روزی صنعت و پیشه آنها نام ایران را جهانی کند.
امروز پس از قرن ها صنعت سنگ ایران در حالی جایگاه سوم تولید جهانی را از آن خود کرده است که بیش از پنج هزار واحد صنعتی در زمینه سنگ تزئینی مشغول به فعالیت بوده و سنگ ایرانی زنت بخش نمای برج‌ها در ایتالیا و آمريکا شده است به گفته سمیعی نژاد معاون وزیر صنایع و معادن ، صنعتع سنگ کشور علاوه بر این دستاورد ها رشد 155 درصدی در تولید انواع سنگ آهن ،‌ساختمانی و تزئینی را شاهد بوده که برای تحقق این مهم 270 میلیون یورو هزینه شده است .

ادامه نوشته

دياپيرهاي نمكي

  عواملي كه در انعقاد هسته دياپيريسم دخالت دارند متعددند و اصولاً شرايط فيزيكي و ترموديناميكي حاكم بر حوزه‌هاي نمكي شامل نقطه ذوب، انجماد، چگالي، تغييرات فشار، حرارت در شكل گيري و حركت دياپيريسم موثر هستند.
 تغييرات چگالي از يك نمك به نمك ديگر مثلاً از قطب كلروره بطرف قطب سولفاته و يا كربناته و غيره كاملاً در پديده‌ها لوكنيزه موثر ميباشند.
   حرارت در اثر فرونشستن و انباشتگي (Loading) رسوبات رويي در عمق افزايش يافته و نمك بعلت بالا بودن ظرفيت حرارتي ويژه و ضريب انتقال حرارتي پايين ميتواند در كنسرو كردن حرارت نقش بسزايي داشته باشد بنحوي كه مواد چسبنده رسي بصورت قطعات پخته آجر مانند ديواره‌هاي حفاظتي براي گنبدهاي نمكي خواهند بود. حرارت بطور كلي در جريان پروسه دياپيريسم در استوكهاي نمكي متمركز ميگردد.
   حوزه‌هاي تبخيري با داشتن مقاديري آب بصورت يك الكتروليت فعال عمل منيمايند كه در شرايط داغ باعث تفكيك يونهاي –Cl و –F و Br گرديده و در اثر وجود كاتيونهاي آهن و سيليس تمايل زيادي به جذب عناصر شديداً الكترونگاتيف از خود نشان مي‌دهند و اين جذب بطرف قطبهاي بشدت الكتروپوزيتيف بسيار سريع صورت مي‌گيرد. در شرايط دياژنز آب بسيار زيادي در حوزه‌هاي تبخيري نمكي وجود دارد و نمك اساساً تمايلي به انعقاد و تشكيل هسته را ندارد و زمانيكه ميزان آب حوضه رسوبي در نتيجه بالارفتن دما و فشردگي رسوبات و عمل اينفيلتراسيون كاهش مي‌يابد جريانهاي الكتروليتي ، قطبي ميگردند. يعني محيطهاي الكتروليتي بسمت قطبهاي ولكانيكي جذب ميگردند و يك مكانيسم چرخشي در محلولهاي نمكي و داغ بوجود مي‌آيد.
   اعمال درجه حرارت بر حوزه‌هاي تبخيري بر دو گونه است يكي حرارت حاصل از انباشتگي رسوب، ديگري حرارت حاصل از عمل نيروهاي فشاري ـ مماسي كه در هسته مركزي دياپير نمكي كنسرو ميشود. و چرخشي شبيه جريانهاي جابجايي را بوجود مي‌آورد و برخلاف تصور اساساً نمك در جهت خلاف نيروي ثقل حركت نميكند ولي در شرايط مايع (Liquid stae) ميتواند با استفاده از كاپيلاريته رسها در جهت خلاف نيروي ثقل بطرف بالا صعود نمايد.
   خاصيت روانگري (Viscosity) . در اكثريت قريب باتفاق گنبدهاي نمكي انواع رسها و مواد آرژيلي در ساختار گنبد دخالت دارند كه باعث بالا رفتن ميزان چسبندگي تا ميزان 35 الي 42 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع بوده و از طرفي مواد كربناته و نمكها فاقد روانگري هستند و بوسيله سيماني از مواد رسي محصور ميگردند.
   در اثر افزايش وزن رسوبات فوقاني گاهي بضخامت بيش از 10 هزار متر و فشردگي آنها باعث تغييرات درجه حرارت و در نتيجه اعمال نيروهاي زمين ساختي و تنشهاي فشاري ـ مماسي و تغييرات حرارتي مي شود كه موجب ذوب مجدد و تبلور دوباره و3 تغيير آرايش كانيهاي سنگ و دگرگوني رسوبات قديمي و جوان ميگردد . ايجاد حرارت و تمركز آن در هسته مركزي دياپير باعث تغيير فازهاي سه گانه در عبور جسم از حالت جامد به حالت مايع و بخار مي گردد . با تغييرات ديفرانسيلي فشار نيز بعلت خميري بودن مواد همراه نمك در اثر اعمال فشارهاي نامتعادل رسوبات رويي، تغيير شكلهاي گوناگون بوجود مي‌آيد.

تکتونیک صفحه ای

طبق این نظریه قسمتهای بیرون و سخت کره زمین روی طبقات نرمتر از خودشان در حال حرکت بوده و این قسمتهای بیرونی پوسته زمین توده یکپارچه‌ای نبوده و از 6 صفحه اصلی و چندین صفحه کوچک تشکیل شده است. حاشیه این صفحات را صفحات تکتونیکی می‌نامند و اگر در این حاشیه‌ها صفحات با یکدیگر تصادم کنند، در این صورت آنها را حاشیه‌های مخرب می‌نامند که اکثریت زمین لرزه‌ها و فرآیندهای فعال پوسته زمین در حواشی این صفحات بوجود می‌آید و اگر بر اثر خروج مواد مذاب درونی در این حاشیه‌ها پوسته جدیدی بوجود آید، در این صورت آنها را حاشیه‌های سازنده می‌نامند.

ادامه نوشته

ظرفيت بخش خصوصي در توليد فولاد پنج برابر مي شود.

 مدير عامل شركت ملي فولاد ايران گفت: با واگذاري هشت طرح فولاد استاني ظرفيت بخش خصوصي در توليد فولاد پنج برابر مي شود.  

به گزارش پول‌نیوز، اسرافيل احمديه با بيان اينكه در سال گذشته چهار طرح از طرح‌هاي هشت گانه فولاد استاني به مزايده گذاشته شد، بيان كرد: در سال 1389 يكي از اين طرح‌ها به نام طرح فولاد بافق به بخش خصوصي واگذار شد و اميد است بخش خصوصي بتواند در بقيه طرح‌ها نيز ورود پيدا كند.

 

ادامه نوشته

تراکیت

تراکیت سنگ ولکانیک ریز بلور است که عمدتا از فلدسپار آلکالن ویا گاهی از فلدسپات پلاژیوکلاز سدیک تشکیل شده است.کانیهای فرومنیزین معمولا به مقدار کم وجود دارند و کوارتز و نفلین ممکن است به صورت کانی فرعی در زمینه سنگ وجود داشته باشند.معادل درشت بلور آن سینیت است. فلدسپاتهای پتاسیک در این سنگ معمولا 45 تا 80 درصد و پلاژیوکلازهای سدیک 5 تا 25 درصد است.کانیهای فرومنیزین که شامل بیوتیت و گاهی آمفیبول و پیروکسن است 10 تا 30 درصد وجود دارد.

 

ادامه نوشته

باستان شناسی و معدن

مطالعه خاکهاى قديمى ancient soil و فرايندهاى زمين ريخت شناسى و زمين شناسى ناحيه اى مى تواند در تشخيص توالى هاى واجد بقاياى انسانى و مواد باستان شناسى مفيد واقع گردد.استفاده از روشهاى رسوب شناسى مانند تجزیه دانه بندى، کانيهاى سنگين،کلسيمترى،مقاطع نازک، استفاده از روشهاى مدرن آزمايشگاهى در تشخيص کانى هاى رسي مانند Xray و... از مواردى اند که انجام مطالعات زمين شناسى در باستان شناسى را ضرورى ساخته است. با استفاده از مطالعه ابزار و بقاياى انسانى موجود در غارها و پناهگاههاى صخره اى ، و استنتاج تئورى هاى باستان شناسى مرتبط مى توان پيشينه هاى رسوبى و تاريخ گذشته انسانى را بررسى و سير تحولى آن را مشخص ساخت. اهميت شناخت رکوردهاى رسوبى از آنجا ناشى مى شود که فهم محتواى رسوبى براى مطالعات باستان شناسى امرى حياتى است. اين مطالعات به تخصصهايى مانند بوم شناسى ديرينه،علوم خاک،رسوب شناسى، زيست شناسى، اقليم و زمين شناسى نيازمند است. درک وقايع زمين شناسى به ويژه زمين شناسى کواترنر( پليستوسن و هولوسن) در زمين باستان شناسى جايگاه ويژه اى مى يابد.وقايع نگارى دوران چهارم که به عصر انسان موسوم است مستلزم روشهاى مدرن ساليابى، رسوب شناسى، اقليم شناسى و... است که بنا به نياز باستان شناسان همه آنها را در مجموعه اى با نام علوم زمين مى توان يافت.

 

ادامه نوشته

منابع دیگر ذخایر معدنی

طبق مطالعه ی جدیدی که توسط زمین شناسان دانشگاه تورنتو و دانشگاه ماری لند انجام شده است ، ممکن است بعضی از کانی های موجود در صخره های زیرین سطح زمین منشا فرازمینی داشته باشند.

بر اساس گفته های جیمز برنان از گروه زمین شناسی دانشگاه تورنتو، دمای فوق العاده زیادی که هسته ی زمین را در حدود 4 میلیارد سال قبل شکل داده، هر فلز باارزشی رااز پوسته ی صخره ای زمین حذف کرده و آنها را در هسته ی زمین رسوب داده است.

بنابراین سوال بعدی این است که چرا امروزه هنوز ذخایر قابل کشف و استخراجی از فلزات باارزش مانند پلاتینیوم و رادیوم در بخش های سنگی زمین وجود دارند؟ نتایج بررسی ها نشان می دهد که تولید آنها با هیچ فرآیند شناخته شده ی داخلی امکان پذیر نیست و به جای آن باید بوسیله ی چیزی شبیه به بارانی از ورای سیاره ی ما دوباره ایجاد شده باشند، شاید این باران، حاصل از همان دنباله دارها و شهاب سنگ ها باشد.

زمین شناسان عقیده دارند که در حدود 4.5 میلیارد سال قبل، زمین از یک توده ی پرجرم و سرد از سنگ های سخت و آهن تشکیل شده بوده ، سپس آهن موجود در این توده بوسیله ی حرارت حاصل از فشار اجرام پر جرم و حجیم به صورت مذاب در آمده و با جدا شدن از سنگ های موجود در این توده هسته ی زمین را تشکیل داده است. برنان و همکار وی ویلیام مک دوناگ از دانشگاه ماری لند، فشار و دمای فوق العاده بالای این فرآیند را دوباره تولید کرده اند و با اضافه کردن ترکیبی مشابه به این دمای بالاتر از 2000 درجه ی سلسیوس به بررسی سنگ و آهن موجود در این ترکیب پرداخته اند.

به دلیل آنکه سنگ سخت در طول این فرآیند عاری از فلز می شود، دانشمندان فکر می کنند که در هنگام شکل گرفتن زمین هم این اتفاق رخ داده و نوعی منبع خارجی – شبیه به بارانی فرازمینی از مواد – توزیع امروزی فلزات با ارزش را در پوسته ی سنگی زمین بوجود آورده است.

ممکن است اندیشه ی این باران فرازمینی از راز دیگری نیز پرده بردارد ، در واقع این راز دلیل وجود هیدروژن، کربن و فسفر در بخش سنگی زمین می باشد.

شهاب سنگ ها و پیدایش فلزات در زمین

دانشمندان می گویند میلیاردها سال پیش شهاب سنگ ها با برخورد با زمین فلزات ارزشمند مانند طلا را به سیاره خاكی ما آورده اند.
   به گزارش پایگاه اینترنتی بی بی سی نیوز، پوسته و روكش زمین حاوی مقادیر بالایی از طلا است كه نسبت به آنچه پیش از این در مدل های تشكیل سیاره ای به آن اشاره می شد بسیار بیشتر است.
   در مطالعه ای كه توسط دانشگاه بریستول انجام شده است، بعضی از قدیمی ترین سنگ های زمین مورد بررسی قرار گرفت كه در نتیجه آن معلوم شد طلا مدت ها پس از تشكیل این سنگ ها، بر اثر برخورد شهاب ها به سطح زمین وارد سیاره ما شده است.
   نتایج این مطالعه در نشریه 'نیچر' چاپ شده است.
   این تحقیق نشان می دهد در بدو پیدایش زمین، عنصر آهن به مركز زمین راه یافته و هسته آن را تشكیل داده است.
   فلزات ارزشمند دیگر هم در این تركیب همراه با آهن به مركز زمین راه یافتند و پس از متراكم شدن، پوسته را از عناصری مثل طلا، پلاتینوم، و اوسمیوم تخلیه كردند.
   اما این چیزی نیست كه ما مشاهده می كنیم. در واقع، روكش سیلیكات زمین حاوی طلایی هزار بار بیش از حد انتظار است.در گذشته چندین دلیل برای غنی بودن بخش فوقانی زمین از فلزات ارزشمند ارایه شده كه یكی از آنها انتقال آن توسط شهاب سنگ ها بوده است. اما اثبات این نظریه تاكنون ممكن نبود.
   تیم محققان دانشگاه بریستول با اندازه گیری ایزوتوپ های سنگ هایی در گرینلند كه تقریبا 4 میلیارد سال پیش تشكیل شده، موفق به تعیین تاریخ ظاهر شدن طلا شده است.
   اكنون معلوم شده كه این موضوع با رویداد موسوم به 'بمباران پایانی' همزمان بوده است.
   زمین 4.55 میلیارد سال قبل شكل گرفت.
   هسته آهنی آن با تركیبی از فلزات ارزشمند، مدت كوتاهی پس از آن - یعنی چند میلیون سال بعد - تشكیل شد.برخورد جسمی به اندازه مریخ به زمین منجر به تشكیل ماه شد و پیدایش كره ما را نیز تكمیل كرد.در آن زمان همه طلا در هسته جمع شده بود.
   اما در 'بمباران پایانی' كه 9/3 میلیون سال قبل روی داد، بارش مقادیر زیادی از شهاب سنگ، باعث ایجاد گودال هایی شد كه هنوز آثار آن را در ماه می بینم.در جریان این برخورد آخر بود كه طلایی كه در پوسته زمین می بینیم وارد این بخش از زمین شد.
   'ماتیاس ویلبولد ' سرپرست این تیم تحقیقاتی گفت : اندازه گیری نسبت طلا و سایر فلزات ارزشمند مشكل است زیرا حجمی توده ای تشكیل می دهند و ما باید صخره های زیادی را برای كسب اطلاعات قابل اعتماد تحلیل كنیم.
   در نتیجه دانشمندان راهی برای بازگو كردن این داستان شگفت انگیز از سرمنشاء فرازمینی طلا با استفاده از عنصر كاملا متفاوتی یعنی تنگستن یافته اند.
   تنگستن خیلی شبیه به فلزات ارزشمند دیگر مثل طلا عمل می كند، اما مهم تر این كه به شكل ها و یا ایزوتوپ های مختلف ظاهر می شود. این تیم تناسب ایزوتوپ های مختلف در صخره های مدرن و قدیمی ترین صخره ها در گرینلند را بررسی كرده است.
   آنها یك تفاوت كوچك اما مهم در این تناسب ها یافتند كه نشان می داد صخره های مدرن از طریق شهاب سنگ ها، كمی تنگستن و در نتیجه طلا دریافت كرده اند.
   مطالعه صخره های گرینلند به محققان كمك كرد تا به تاریخ وارد شدن طلا پی ببرند.این تاریخ مصادف است با زمانی كه 'بمباران پایانی' حدود9/3میلیون سال قبل روی داد.
   در این دوره زمانی، زمین مورد اصابت '20 میلیارد میلیارد' تن شهاب قرار گرفت، هرچند به گفته دكتر ویلبولد معلوم نیست كه آیا این حجم به صورت ضربات كوچك به پوسته وارد شده، یا چند برخورد عظیم.
   این گروه تحقیقی در دانشگاه بریستول نخستین گروهی است كه موفق به اندازه گیری دقیق تنگستن در صخره های كهن می شود اما تاكنون فقط نمونه هایی از گرینلند را تحلیل كرده است.

سنگ معدن اورانيوم و غنی سازی اورانیم

اورانیم از طريق استخراج از معادن زيرزميني يا سر باز بدست مي آيد. اگر چه اين عنصر بطور طبيعي در سرتاسر جهان يافت ميشود اما تنها حجم كوچكي از آن بصورت متراكم در معادن موجود است.هنگامي كه هسته اتم اورانيوم در يك واكنش زنجيره اي شكافته شود مقداري انرژي آزاد خواهد شد.

براي شكافت هسته اتم اورانيوم، يك نوترون به هسته آن شليك ميشود و در نتيجه اين فرايند، اتم مذكور به دو اتم كوچكتر تجزيه شده و تعدادي نوترون جديد نيز آزاد ميشود كه هركدام به نوبه خود ميتوانند هسته هاي جديدي را در يك فرايند زنجيره اي تجزيه كنند.

مجموع جرم اتمهاي كوچكتري كه از تجزيه اتم اورانيوم بدست مي آيد از كل جرم اوليه اين اتم كمتر است و اين بدان معناست كه مقداري از جرم اوليه كه ظاهرا ناپديد شده در واقع به انرژي تبديل شده است، و اين انرژي با استفاده از رابطه E=MC۲ يعني رابطه جرم و انرژي كه آلبرت اينشتين نخستين بار آنرا كشف كرد قابل محاسبه است.

اورانيوم به صورت دو ايزوتوپ مختلف در طبيعت يافت ميشود. يعني اورانيوم U۲۳۵ يا U۲۳۸ كه هر دو داراي تعداد پروتون يكساني بوده و تنها تفاوتشان در سه نوترون اضافه اي است كه در هسته U۲۳۸ وجود دارد. اعداد ۲۳۵ و ۲۳۸ بيانگر مجموع تعداد پروتونها و نوترونها در هسته هر كدام از اين دو ايزوتوپ است.

براي بدست آوردن بالاترين بازدهي در فرايند زنجيره اي شكافت هسته بايد از اورانيوم ۲۳۵ استفاده كرد كه هسته آن به سادگي شكافته ميشود. هنگامي كه اين نوع اورانيوم به اتمهاي كوچكتر تجزيه ميشود علاوه بر آزاد شدن مقداري انرژي حرارتي دو يا سه نوترون جديد نيز رها ميشود كه در صورت برخورد با اتمهاي جديد اورانيوم بازهم انرژي حرارتي بيشتر و نوترونهاي جديد آزاد ميشود.

اما بدليل "نيمه عمر" كوتاه اورانيوم ۲۳۵ و فروپاشي سريع آن، اين ايزوتوپ در طبيعت بسيار نادر است بطوري كه از هر ۱۰۰۰ اتم اورانيوم موجود در طبيعت تنها هفت اتم از نوع U۲۳۵ بوده و مابقي از نوع سنگينتر U۲۳۸ است.

 سنگ معدن اورانيوم بعد از استخراج، در آسيابهائي خرد و به گردي نرم تبديل ميشود. گرد بدست آمده سپس در يك فرايند شيميائي به ماده جامد زرد رنگي تبديل ميشود كه به كيك زرد موسوم است. كيك زرد داراي خاصيت راديو اكتيويته است و ۶۰ تا ۷۰ درصد آنرا اورانيوم تشكيل ميدهد.

دانشمندان هسته اي براي دست يابي هرچه بيشتر به ايزوتوپ نادر U۲۳۵ كه در توليد انرژي هسته اي نقشي كليدي دارد، از روشي موسوم به غني سازي استفاده مي كنند. براي اين كار، دانشمندان ابتدا كيك زرد را طي فرايندي شيميائي به ماده جامدي به نام هگزافلوئوريد اورانيوم تبديل ميكنند كه بعد از حرارت داده شدن در دماي حدود ۶۴ درجه سانتيگراد به گاز تبديل ميشود.

هگزافلوئوريد اورانيوم كه در صنعت با نام ساده هگز شناخته ميشود ماده شيميائي خورنده ايست كه بايد آنرا با احتياط نگهداري و جابجا كرد. به همين دليل پمپها و لوله هائي كه براي انتقال اين گاز در تاسيسات فراوري اورانيوم بكار ميروند بايد از آلومينيوم و آلياژهاي نيكل ساخته شوند. همچنين به منظور پيشگيري از هرگونه واكنش شيميايي برگشت ناپذير بايد اين گاز را دور از معرض روغن و مواد چرب كننده ديگر نگهداري كرد.

ادامه نوشته

ویسكوزیته

ویسكوزیته ( لزجت ) خاصیتی است كه سیال به وسیله آن در مقابل تنش برشی مقاومت می كند. با افزایش دما لزجت گازها افزایش می یابد اما لزجت مایعات كاهش می یابد این تفاوت را می توان با بررسی عوامل لزجت توضیح داد.
هر فازی در مقابل حرکت توده های خود دارای مقاومت می باشد . این مقاومت برای فاز گاز ناچیز و برای فاز جامد خیلی زجایاد می باشد . مایعات نیز در برابر حرکت لایه های خود از خود مقاومت نشان می دهند .

لزجت سیالات یعنی مقاومت آنها به تنش برشی ناشی از دو عامل است :
1- نیروی ذبه مولكولی
2- تبادل مومنتوم مولكولی

برای مایعات بیشتر تحقیقات بر عبور مایع در لوله ها معطوف شده است و بیشتر روابط موجود نیز برای مایعات با سرعتهای مختلف در لاله ها با قطر و زبریهای متفاوت بدست آمده اند. حرکت یک مایع در درون لوله می تواند شامل سه بخش عمده باشد :

1- حرکت آرام ( Laminar Flow ) :
در این نوع حرکت لایه های مایع به آرامی برروی هم می لغزند و حرکت مایع ادامه می یابد طول این ناحیه بنا به سرعت اولیه مایع یا زبری سطح لوله می تواند کوتاه یا بلند باشد.

2- ناحیه گذار ( Transition Zone ) :
در این ناحیه حرکت آرام مایع کم کم به حرکت اغتشاشی تبدیل می گردد و معمولاٌ طول این ناحیه بسیار کوتاه است.

3- حرکت  آشفته ( مغشوش ) ( Torbulent Flow ) :
در این ناحیه مایع حرکت آرام خود را از دست داده و ذرات مایع دارای حرکات متفاوتی در جهت های مختلفی می شوند این ناحیه ممکن است دارای زیر لایه ای باشد که در آن هنوز حرکت مایع آرام باشد.

در مایعات فاصله مولكولها بسیار نزدیكتر از گازها است لذا نیروی جاذبه مولكولی در گازها كمتر از مایعات است از این رو عامل اصلی لزجت مایعات نیروی جاذبه مولكولی است اما در گازها جاذبه مولكولی بسیار كم است مقاومت گازها به تنش برشی عمدتا ناشی از تبادل مومنتوم مولكولی است.
مایعات با سرعت اولیه وارد لوله می گردند و لایه های زیرین که در مجاورت دیواره های لوله هستند سرعتشان صفر می گردد لایه های مجاور این لایه ها متاثراز لایه های ساکن از سرعت اولیه شان کاسته می شود و لایه های بالاتر از این لایه ها تحت تاثیر این لایه ها سرعتشان کاسته می شود ولی این تاثیر کمتر از لایه قبلی است همینطور این تاثیر لایه قبلی کاسته می شود تا جایی که سرعت سیال بربر با سرعت اولیه می شود و آنجا پایان لایه مرزی است.
ممکن است قطر لوله آنقدر کم باشد که لایه های مرزی تداخل پیدا کنند و یا ممکن است دیواره های لوله آنقدر از هم فاصله داشته باشند که حتی لایه های مرزی به همدیگر هم نرسند . این تاثیر لایه ها را و نیروی بازدارندگی آنها را اصطلاحا نیروی برشی یا  Shear Stress  نامیده می شود و با نماد  τ  نشان داده می شود. این نیروی برشی افقی متناسب است با تغییرات سرعت به تغییرات ارتفاع . و ویسکوزیته را برای سیالات درای حرکت  kinematic viscosity  نشان می دهند و دارای رابطه زیر است.
ویسکوزیته معیار بسیار مناسبی برای روانروی یا گرانروی سیالات در لوله ها می باشد ، برای سیالات غلیظ  که دارای گرانروی بالایی هستند این مقدار مقدار بزرگی است مانند روغنهای اتومبیل و برای آنهایی که براحتی حرکت می کنند و روانروی خوبی دارند این مقدار کوچکی می باشد مانند آب.
با محاسبات ابعادی برای ویسکوزیته در حالت دینامیک ( Dynamic viscosity  ) می توان واحد آن را بدست آورد که واحد آن Pa . s یا بطور مشابه N.s/m²  و یا Kg / m.s است که آنرا با CP  نیز نمایش می دهند . 

۱۰۰centipoise =  ۱g/cm.s = ۰.۱Pa.s

معمولا ویسکوزیته را در دمای معینی اندازه می گیرند و به عنوان مرجع از آن استفاده می کنند برای آب خالص این مقدار در دمای 20 درجه اندازه گیری شده است و برابر است با  1.0cP و این آب مرجع و مبنای محاسبات سایر ویسکوزیته ها برای سایر مواد می باشد .
برای  Kinematic viscosity واحد ν  در سیستم SI برابر با m²/s است و در سیستم cgs هم برابر با stokes یا در برخی موارد هم با (centistokes (cS نشان می دهند.

۱stokes = 100 centistokes =  0.0001m²/s  = 1s²/m

 

پوکه معدنی

پوکه معدنی، کف ها و گدازه های آتشفشانی است که پس از رسیدن به سطح زمین سرد شده و وزن حجمی آن کمتر از یک می باشد و عمدتا در ساختار و تركيب آن اكسيدهاي فلزي وجود دارد. از مشخصات این کانی میتوان عایق بودن مقابل صدا، عایق بودن در برابر حرارت و برودت (نقطه ذوب در حدود 1342 درجه و تا دمای 760 درجه مقاوم)، مقاومت در برابر انقباض و انبساط، استفاده مجدد، تخلخل بالا، وزن مخصوص بسیار کم (0.5 تا 0.7)، قابليت جذب آب نسبتاً بالا و منبع ذخيره آب براي گياه پس از اشباع شدن، سبک بودن و استحکام بالارا نام برد. کاربرد: مصالح ساختمانی، شیب بندی پشت بام، شیب بندی کف طبقات فوقانی، ساخت انواع بلوک سقفی، ساخت بلوکهای سبک دیواری، موزاییک های سبک، استفاده در کاشت گیاهان گلخانه ای و زينتي و جايگزين نمودن آن با خاكهاي متداول، استفاده در زمینهای کشاورزی کم آب، به عنوان عایق حرارت برای لوله های حرارتی، سردخانه و گرمخانه ها، استفاده در پلها و سدها، برای رنگبری پارچه، به عنوان یک عایق صوتی در مکانهاها به منظور کاهش صدا، استفاده در صنایع سیمان، دارو سازی، ساخت پانلهای گچی و بتونی سبک و ...

جاده کشی در کوهستان شاهوار

تخریب و جاده کشی در کوهستان شاهوار در بلندترین ارتفاعات البرز شرقی به بهانه گمانه زنی برای برداشت سنگ معدن بوکسید است .

عباس محمدی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: در کشور ما بسیاری از زیستگاههای طبیعی و بکر به دلیل کم اهمیت بودن محیط زیست نزد مسئولان نه تنها برای برداشت مواد معدنی بلکه در بیشتر مواقع برای گمانه زنی وجود چنین موادی نابود می کنند.

وی با انتقاد از عملکرد پیمانکاران گفت: بیشتر اوقات پیمانکاران پیش از اینکه مطمئن باشند در منطقه ای مواد معدنی برای برداشت وجود دارد اقدام به جاده کشی و تخریب زیستگاه می کنند و بعد به دلیل گمانه زنی اشتباه و نبود مواد معدنی جاده بدون استفاده می ماند چنانچه در حال حاضر در مناطق طبیعی مختلف در کشور هزاران جاده رها شده وجود دارد.

به گفته محمدی، بر اساس قانون حتی اگر گمانه زنی درست باشد پس ازبهره برداری از مواد معدنی یک منطقه بایستی زیستگاه به شکل قبلی و حالت طبیعی خود با احیاء پوشش گیاهی توسط پیمانکاران بازگردد که متأسفانه در مملکت ما به این قانون مطلقاً توجه نمی شود.

مدیرگروه دیده بان کوهستان افزود: از آنجایی که در ایران سود اقتصادی کوتاه مدت و صرف و همچنین بالا بردن آمار اقدامات اقتصادی ناپایدار در او لویت وزارت خانه هایی مانند وزارت صنایع است پیماتکاران به راحتی می توانند با ثبت نام در وزارت صنایع  با عنوان گمانه زنی برای رگه های معدنی زیستگاههای طبیعی و بکر را تکه پاره کنند در حالیکه هیچ ارگانی به صورت جدی پیگیر تخلفات آنها نیست.

محمدی با اشاره به اینکه کارخانه آلومینیوم یکی از گرانترین کارخانه ها با هزینه احداث بسیار بالاست اظهار داشت: نزدیکترین کارخانه به این منطقه در 400 کیلومتری آن و در نیشابور قرار دارد بنابراین حتی اگر گمانه زنی برای سنگ معدن بوکسید که ماده اولیه این کارخانه هم درست باشد از نظر اقتصادی این اقدام توجیه ندارد.

وی تصریح کرد: در چنین اقداماتی مردم و مسئولان هیچ گونه محاسبه بر روی ارزشهای ذاتی منابع طبیعی و محیط زیست انجام نمی دهند و به راحتی وبدون هیچ مانعی طبیعت را دستکاری می کنند.

ادامه نوشته

غار میرزا

غار میرزا شاید دیدنی ترین غار دست نخورده کشور باشد که در میان تمام غارهای استان کرمان، لقب بزرگترین و اسرارآمیزترین غار را یدک می کشد. غار اسرارآمیزی با 8 تالار اصلی و 4 تالار فرعی که هر کدام ویژگی های منحصر به فردی دارند و یک مجموعه تمام عیار برای شگفت زده کردن شما فراهم کرده اند! به دهانه غار پا که بگذارید، وارد دهلیز باریکی می شوید که با کمی پیش روی در مسیر عریض تر می شود و دو راه را برای پیش روی مقابل تان قرار می دهد. سوراخی کوچک در سمت راست و مسیری در رو به رو که عریض تر به نظر می رسد. راه اصلی همان سوراخ کوچک سمت راستی است که شما را به چاه 50متری غار می رساند.

در بخش میانی این غار شما با یک فرود 90 متری مواجه می شوید و در فضای معلقی قرار می گیرید که غار را برای شما اسرارآمیزتر می کند. در اینجا، وسعت غار به 150 متر مربع می رسد و شما می توانید رنگ ها و طرح های متنوعی را در قندیل های سنگی غار ببینید. قندیل هایی که عمر آنها به میلیون ها سال می رسد و بعضی از آنها آنقدر بلند هستند که سقف تالار را به کف آن وصل می کنند.

 

وارد تالار غربی غار که بشوید، غار میرزا برگ های تازه تری را برایتان رو می کند. فسیل جانوران وحشی و قندیل های بلوری منسجمی که شاید نمونه آن را در کمتر غاری سراغ داشته باشید. در انتهای تالار شمالی غار هم برکه آبی با وسعت 250متر مکعب وجود دارد که آب زلالی در آن جمع شده است.

اما با تمام این ها، شاید منحصر به فردترین ویژگی غار میرزا، دست نخورده بودن آن است که آن را وارد رقابت نزدیکی با غارهای مشهوری مثل علیصدر و کتله خور می کند. غار میرزا که مدت زیادی از کشف آن نمی گذرد، به لطف کم بازدید بودن و مسیر صعب العبورش قندیل ها و استالاگمیت های سالمی دارد و در سراسر آن خبری از شکستگی و تراش های دستی و یادگاری های بدقواره گردشگران ناآگاه نیست.

 

اگر اهل غارنوردی حرفه ای نیستید، تماشای این غار ممکن است برایتان پردردسر باشد. در این غار شما نیاز به تجهیزاتی مثل کلاه ایمنی، هدلامپ، طناب، کارابین یا می لون و لوازم فرود و صعود دارید تا بتوانید حدود 5 ساعت در آن گشت و گذار کنید.

خوشبختانه هوای گرم این غار این فرصت را فراهم می کند که در تمام فصل های سال سری به آن بزنید و بدون محدودیت های آب و هوایی، از آن بازدید کنید.

 

 

مسیر دسترسی

برای رسیدن به غار شگفت انگیز میرزا باید راهی استان کرمان و شهر رفسنجان شوید و خود را به فاصله 32 کیلومتری شمال شرقی این شهر برسانید. از اینجا به بعد، مسیر شما از روستای داوران می گذرد. بعد از این  روستا پلی در مسیر جاده اصلی دیده می شود که در سمت چپ آن جاده ای خاکی وجود دارد.

 پا به راه این جاده خاکی که شوید، به دو راهی هایی می رسید که در تمام آنها باید راه سمت چپ را انتخاب کنید. این دو راهی های پی در پی شما را به روستای کوچکی می رسانند که نزدیک ترین روستا به غار محسوب می شود. حالا کافیست از اهالی روستا سراغ غار میرزا را بگیرید تا شما را به ضلع شرقی روستا و دره ای هدایت کنند که جاده خاکی و پیچ در پیچ آن به ارتفاعاتی منتهی می شود که غار میرزا در آن قرار دارد. در طول مسیر اگر خسته شدید، می توانید در کنار چشمه ای که در این راه خاکی پیچ در پیچ قرار دارد استراحت کوتاهی کنید یا اگر توانش را داشتید، تا بالای کوه بروید و در سایه چنار بزرگی که نزدیک دهانه غار قرار دارد، تجدید قوا کنید.

دهانه غار میرزا تا زمانی که به نزدیکی آن نرسید قابل دیدن نیست. بنابراین ناامید نشوید و جاده را تا رسیدن به درخت سرو پیر ادامه دهید. برای طی کردن این مسیر می توانید از اتومبیل استفاده کنید اما هیچ تضمینی نیست که اتومبیلتان در جاده خاکی سالم بماند! بنابراین توصیه می کنیم جاده را تا روستای دوم با اتومبیل طی کنید و از چشمه به بعد، یک پیاده روی 30 دقیقه ای داشته باشید.

ثروتمند ترین مرد دنیا

از بیل گیتس پرسیدند: از تو ثروتمندتر هم هست؟
گفت: بله فقط یک نفر.

پرسیدند: چه کسی؟
بیل گیتس ادامه داد: سال ها پیش زمانی که از اداره اخراج شدم و بتازگی اندیشه های خود و در حقیقت به طراحی مایکروسافت می اندیشیدم، روزی در فرودگاه نیویورک بودم که قبل از پرواز چشمم به نشریه ها و روزنامه ها افتاد. از تیتر یک روزنامه خیلی خوشم آمد، دست کردم توی جیبم که روزنامه را بخرم، دیدم که پول خرد ندارم. خواستم منصرف شوم که دیدم یک پسر بچه سیاهپوست روزنامه فروش وقتی این نگاه پر توجه مرا دید گفت این روزنامه مال خودت؛ بخشیدمش؛ بردار برای خودت.
گفتم: آخر من پول خرد ندارم!
گفت: برای خودت! بخشیدمش!
3 ماه بعد بر حسب تصادف باز در همان فرودگاه و همان سالن پرواز داشتم. دوباره چشمم به یک مجله خورد. دست کردم در جیبم باز دیدم پول خرد ندارم باز همان بچه به من گفت این مجله را بردار برای خودت.
گفتم: پسرجوان چند وقت پیش من آمدم یک روزنامه به من بخشیدی. تو هر کسی می آید اینجا و پول خرد ندارد به او روزنامه می بخشی!؟
پسر گفت: آره، من دلم می خواهد ببخشم؛ از سود خودم می بخشم.
به قدری این جمله و این نگاه پسر در ذهن من باقی ماند که با خودم فکر کردم خدایا این بر مبنای چه احساسی این را می گوید!؟
بعد از 19 سال زمانی که به اوج قدرت رسیدم تصمیم گرفتم این فرد را پیدا کنم تا جبران گذشته را بکنم. گروهی را تشکیل دادم و گفتم بروند و ببینند در فلان فرودگاه چه کسی روزنامه می فروخته است و...
یک ماه و نیم تحقیق کردند تا متوجه شدند یک فرد سیاهپوست مسلمان بوده که الان دربان یک سالن تئاتره.
خلاصه دعوتش کردند اداره.
از او پرسیدم: مرا می شناسی؟
گفت: بله! جنابعالی آقای بیل گیتس معروفید که دنیا شما را می شناسد.
گفتم: سال ها قبل زمانی که تو پسر بچه بودی و روزنامه می فروختی 2 بار چون پول خرد نداشتم به من روزنامه مجانی دادی، چرا این کار را کردی؟
گفت: طبیعی است، چون این حس و حال خودم بود.
گفتم: حالامی دانی چه کارت دارم؟ می خواهم آن محبتی که به من کردی را جبران کنم .
جوان پرسید: چطوری؟
گفتم: هر چیزی که بخواهی به تو می دهم.
(خود بیل گیتس می گوید این جوان وقتی صحبت می کرد مرتب می خندید)
جوان سیاهپوست گفت: هر چی بخوام به من می دهی؟
گفتم: هرچه که بخواهی!
آن جوان دوباره پرسید: واقعا هر چه بخواهم؟
بیل گیتس گفت: آره هر چی بخواهی به تو می دهم و ... .
جوان گفت: آقای بیل گیتس نمی توانی جبران کنی!
گفتم: یعنی چه؟ نمی توانم یا نمی خواهم؟
گفت: می خواهی، اما نمی توانی جبران کنی.
پرسیدم: چرا نمی توانم جبران کنم؟
جوان سیاهپوست گفت: فرق من با تو در این است که من در اوج نداشتن، به تو بخشیدم ولی تو در اوج داشتنت می خواهی به من ببخشی و این چیزی را جبران نمی کند؛ اصلاً جبران نمی کند. با این کار نمی توانی آرام شوی. تازه لطف شما از سر ما زیاد هم هست!
بیل گیتس می گوید: همواره احساس می کنم ثروتمندتر از من کسی نیست جز این جوان 32 ساله مسلمان سیاهپوست.

 به گزارش روابط عمومي شركت معادن زغالسنگ كرمان ؛ پيكرهاي سه كارگر جانباخته در حادثه معدن اشكلي هجدك با حضور پرشكوه و انبوه مردم و مسئولان شهرستانهاي راور و زرند روز پنج شنبه ؛ هفدهم شهريورماه سال جاري تشييع و به خاك سپرده شد.

بنا به اين گزارش اين كارگران در بيست و سوم آذرماه سال 89 براثررانش و ريزش كارگاه 103 شمالي معدن اشكلي دچارسانحه شدند و اجساد آنان پس از ماهها تلاش وحفرتونل انحرافي به طول 120 متر از زيرآوار بيرون آورده شد.