مکانیک سنگ

 يکي از مهمترين عوامل مؤثر بر مقاومت فشاري يک محوره، صلبيت ماشين آزمايش است. وقتي ماده اي شکننده مثل سنگ در ماشين بارگذاري معمولي تحت نيروي فشاري قرار ميگيرد، با افزايش بار مقداري انرژي کرنشي الاستيک در بدنه ماشين ذخيره مي گردد. در چنين ماشين هايي که تحت عنوان ماشين نرم شناخته مي شوند، پس از رسيدن نمونه به مقاومت نهايي و گسيختگي آن، انرژي کرنشي الاستيک ذخيره شده در ماشين به صورت ناگهاني آزاد شده وصفحات بار گذاري ماشين به سرعت به سمت يکديگر حرکت مي‌کنند. اين حرکت ناگهاني باعث خردشدگي شديد نمونه و در نتيجه شکست انفجاري آن ميگردد. در حالي که در مهندسي سنگ ما نيازمند اندازه گيري مقاومت باقيمانده ي سنگ بعد از شکست مي‌‌باشيم.

بطور کلي با اعمال نيروي P در يک آزمايش فشاري باعث تغيير شکل در نمونه و در ماشين مي گردد. بنابراين انرژي الاستيک ذخيره شده در ماشين آزمايش از رابطه زير به دست مي آيد:

رابطه اخير نشان مي دهد که هر چه صلبيت ماشين بيشتر باشد، انرژي الاستيک ذخيره شده در آن کمتر خواهد بود. بدين ترتيب اثر تخريبي ماشين آزمايش روي نمونه کاهش مي يابد. به عبارت ديگر براي اجتناب از شکستن انفجاري نمونه ها، لازم است که صلبيت ماشين به مراتب بيشتر از صلبيت نمونه پس از گسيختگي باشد که اين حالت در ماشين هاي آزمايشي نرم وجود ندارد.

به عبارتي چنانچه ماشين صلب باشد، مقدار انرژي آزاد شده در اثر بار برداري کمتر از انرژي جذب شده توسط نمونه مي باشد. بنابراين انرژي آزاد شده ماشين به راحتي توسط نمونه جذب مي گردد. بدين ترتيب مي توان تغيير شکل نمونه را بعد از نقطه اوج نيز اندازه گيري نمود. اما انرژي آزاد شده توسط ماشين نرم بيشتر از انرژي قابل جذب توسط نمونه است و در نتيجه نمونه دچار شکست انفجاري شده و امکان ترسيم منحني تنش- کرنش بعد از نقطه اوج وجود ندارد.

آزمايش مقاومت بار نقطه‌اي سنگ

همانطور که ذکر شد مقاومت فشاري يک محوره يکي از مهم ترين پارامتر هايي است که در اکثر پروژه هاي مهندسي سنگ مورد نياز است. اما انجام آزمايش تک محوري مستلزم آماده سازي دقيق نمونه و در اختيار داشتن دستگاه هاي گران و حساس مي باشد و در عين حال نتايج حاصل از آن وابستگي شديدي به شيوه بارگذاري دارد. بنابراين انجام دقيق و صحيح مقاومت فشاري تک محوري پرهزينه و وقت گير است. به منظور رفع اين اشکالات و تعيين سريع شاخصي براي نشان دادن مقاومت سنگ، آزمايش بارنقطه اي پيشنهاد گرديد. اين آزمايش در مرسوم ترين شيوه خود روي مغزه هاي سنگي و به صورت قطري انجام مي گيرد، اما تلاش هاي زيادي صورت گرفته است تا کاربرد اين روش براي نمونه هايي با شکل ديگر نيز تعميم داده شود.

اين روش آزمايش براي تعيين شاخص مقاومت بار نقطه اي سنگ به كار مي رود و به دليل قابل حمل بودن دستگاه مي‌توان آنرا در صحرا يا آزمايشگاه انجام داد. هدف از اين آزمايش، تعيين يك شاخص مقاومتي مي‌باشد كه در طبقه‌بندي و تعيين خصوصيات سنگ استفاده مي‌گردد. اين روش در مورد سنگ‌هاي سخت با مقاومت فشاري بالاي 15 مگاپاسكال (2200 پوند براينچ مربع يا 155 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع)كاربرد دارد. با داشتن شاخص مقاومت بار نقطه اي مي‌توان مقاومت فشاري تك محوري سنگ را برآورد نمود. ‌بنابراين در مواقعي‌كه انجام آزمايش متعدد براي كسب اطلاعات اوليه و مقدماتي مورد نياز است، به‌ دليل وقت‌گير و پرهزينه بودن آزمايش تك محوري، مي‌توان از آزمايش بار نقطه‌اي استفاده كرد. ‌دراين آزمايش آماده سازي نمونه بسيار مختصر بوده ويا اصلاً لازم نمي‌باشد. نتايج آزمايش مقاومت بار نقطه اي به عنوان شاخصي براي طبقه‌بندي ماده سنگ بوده و نبايد ازآن به منظور طراحي يا تجزيه و‌ تحليل مهندسي استفاده نمود.

با اين روش علاوه بر تعيين شاخص بار نقطه‌اي مي‌توان شاخص ناهسنگردي مقاومت بارنقطه‌اي را تعيين نمود. اين شاخص عبارتست از نسبت مقاومت هاي بارنقطه اي در جهت هايي كه حداكثر و حداقل مقاومت را دارند.

در اين آزمايش نمونه‌ها سنگ که ميتواند به شکل با شكل مغزه، بلوك و يا كلوخه‌اي نامنظم باشد، توسط اعمال بار متمرکز از طريق يک جفت کله ي مخروطي شکل که نوک آنها کروي شکل است شکسته ميشود. نكته خيلي مهم در اين آزمايش نحوه شكست نمونه‌ها مي‌باشد. طبق استاندارد بار بايد به آرامي افزايش يابد تا گسيختگي در مدت 10 الي 60 ثانيه اتفاق بيفتد سپس بار در لحظه گسيختگي (P) ياداشت مي‌گردد. اگر سطح شكست فقط از يك نقطه بار‌گذاري عبور كند آزمايش بايد تكرار شود.

با بدست آوردن فشار نقطه گسيختگي با استفاده فرمول‌ زير انديس بار نقطه‌اي بدست مي‌آيد.

I_s=P/D_e²

I_s: شاخص بار نقطه‌اي(mpa)

P : بار در لحظه گسيختگي(N)

D_e : قطر معادل مغزه(mm)

در آزمايش قطري D_e=D

در آزمايش محوري و كلوخه‌اي De از فرمول زير بدست مي‌آيد.

D_e²₌(4WH)/π

W : ميانگين عرض نمونه

H : ميانگين ارتفاع نمونه

مقدار I_s تابعي از مقدار D_e ميباشد. بنابراين به منظور بدست آوردن يک مقاومت واحد در مقابل بار مقطه اي بايد تصحيح مربوط به يکنواخت کردن اندازه ي نمونه را اعمال نمود.

شاخص مقاومت بار نقطه اي تصحيح شده ي نمونه (I_s(50 ، عبارت است از مقدار I_s که براي نمونه ي با D_e برابر با50 ميليمتر اندازهگيري شده باشد.

وقتي که نمونهاي با D_e مغاير با 50 ميليمتر آزمايش ميشود، تصحيح اندازه را ميتوان از رابطه ي زي انجام داد:

I_s(50)=F.I_s

که در آن F ضريب تصحيح اندازه است:

F=(D_e/50)^0.45

حال به کمک روابط زير ميتوان مقاومت فشاري يک محوره ي سنگ را محاسبه کرد:

₍σ_c=C×I_s(50

كه C ضريبي ثابت مي‌باشد و مقادير مختلفي بين 10 تا 50 براي اين ضريب گزارش شده است كه بستگي به ابعاد، شكل نمونه، و نوع سنگ دارد.

همچنين اگر مقدار دقيقC موجود نباشد از فرمول زير براي محاسبه مقاومت فشاري استفاده مي‌شود (بنياويسكي).

ادامه نوشته

تجزیه مواد معدنی

روشهای تجزیه‌ای مبتنی بر اندازه ‌گیری خاصیت خاصیت فیزیکی که اندازه گیری می‌شود. وزنی جرم حجمی حجم طیف نورسنجی (اشعه ایکس، ماوراء بنفش، مرئی، ir)؛ رنگ سنجی ؛ طیف بینی اتمی ؛ رزونانس مغناطیسی هسته و رزونانس اسپین الکترون جذب تابش طیف بینی نشری (اشعه ماوراء بنفش، ایکس، مرئی)؛ نور سنجی شعله‌ای؛ فلوئورسانس (اشعه ایکس، فرابنفش و مرئی) ؛ روشهای رادیوشیمیایی نشر تابش کورسنجی، نفلومتری، طیف بینی رامان پراکندن تابش شکست سنجی و تداخل سنجی شکست تابش روشهای پراش اشعه ایکس و الکترون پراش تابش قطبش سنجی، پاشندگی چرخش نوری و دو رنگی نمایی دورانی چرخش تابش پتانسیل سنجی، پتانسیل سنجی با زمان پتانسیل الکتریکی رسانا سنجی رسانایی الکتریکی پلاروگرافی، تیتراسیونهای آمپرسنجی جریان الکتریکی کولن سنجی کمیت الکتریسیته طیف سنجی جرمی نسبت جرم به بار

روشهای رسانایی حرارتی و آنتالپی خواص گرمایی روشهای جداسازی در بیشتر موارد، تجزیه یک نمونه از ماده، قبل از اندازه گیری فیزیکی نهایی آن، ابتدا احتیاج به یک یا چند مرحله زیر دارد:

نمونه برداری، برای فراهم کردن نمونه‌ای که ترکیب آن، نماینده توده ماده باشد.

تهیه و انحلال مقدار معینی از نمونه

جداسازی گونه مورد اندازه گیری از اجزاء سازنده‌ای که در سنجش نهایی مزاحمت ایجاد می‌کنند.

این مراحل معمولا بیشتر از خود اندازه گیری نهایی تولید مزاحمت می‌کنند و خطاهای بزرگتری را باعث می‌شوند. روشهای جداسازی به این دلیل مورد احتیاج‌اند که خواص فیزیکی و شیمیایی مناسب برای اندازه گیری غلظت معمولا بین چندین عنصر یا ترکیب مشترک است. در بررسی مواد بسیار نزدیک و مرتبط به هم، مشکل جداسازی بیشترین اهمیت را می‌یابد و لذا نیاز به تکنیکهایی نظیر کروماتوگرافی، تقطیر جزء به جزء، استخراج ناهمسو و یا الکترولیز در پتانسیل کنترل شده دارد.
انتخاب روش برای یک مسئله تجزیه‌ای جدول مذکور، حاکی از این است که برای شیمیدانی که با یک مسئله تجزیه‌ای روبرو است، غالبا روشهای متعددی وجود دارند که وی می‌تواند یکی از آنها را انتخاب کند. مدت زمانی که او باید برای کار تجزیه صرف کند و کیفیت نتایج حاصل، بنحوی حساس، به این انتخاب بستگی دارد. شیمیدان برای اخذ تصمیم خود در مورد انتخاب روش، باید پیچیدگی ماده مورد تجزیه، غلظت گونه مورد نظر، تعداد نمونه‌هایی که باید تجزیه شوند و دقت مورد نیاز را در نظر گیرد.
پس از این، انتخاب وی به دانش او در مورد اصول اساسی که زیر بنای هر یک از این روشهای قابل دسترسی است و در نتیجه قدرت و محدودیت این روشها بستگی خواهد داشت.

دستگاهوری در تجزیه در مفهومی بسیار وسیع، یک دستگاه که برای تجزیه شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، داده‌های کمی تولید نمی‌کند، بلکه در عوض بسادگی اطلاعات شیمیایی را به شکلی تبدیل می‌کند که آسانتر قابل مشاهده است. بنابراین به دستگاه می‌توان به صورت یک وسیله ارتباطی نگریست. دستگاه این هدف را در مراحل مختلف زیر انجام می‌دهد:

تولید یک علامت

تبدیل این علامت به علامتی با ماهیت متفاوت (تبدیل نامیده می‌شود).

تقویت علامت تبدیل شده

ارائه این علامت به صورت یک جابجایی بر روی یک صفحه مندرج یا صفحه یک ثبات.
لزومی ندارد که تمام این مراحل مجموعا در هر دستگاه انجام گیرد. در نتیجهٔ ظهور این همه مدارات الکترونیکی در آزمایشگاه، یک شیمیدان امروزی خود را با این سوال روبرو می‌بیند که چه مقدار الکترونیک باید بداند تا بتواند موثرترین استفاده را از وسایل موجود برای تجزیه، بکند. مهم برای یک شیمیدان این است که قسمت عمده کوشش خود را به اصول شیمیایی، اندازه گیریها و محدودیتها و قوتهای ذاتی آن معطوف دارد.

نقشه برداری معدنی

نقشه برداري زير زميني كه آن را با كلمه لاتين UNDER ground surveying مي‌شناسند، شاخه اي از رشته مهندسي نقشه برداري است كه شامل طراحي تونل، عملياتهاي اجرا و هدايت حفاري و بلاخره برداشت فضاهاي موجود طبيعي و مصنوعي زير زمين به منظور تهيه نقشه از آنها با توجه به شرايط خاص نقشه برداري در زير زمين مي باشد.
نقشه برداري زير زميني:
نقشه برداري زير زميني كه در غرب آن را با كلمه لاتين UNDER ground surveying مي‌شناسند، شاخه اي از رشته مهندسي نقشه برداري است كه شامل طراحي تونل، عملياتهاي اجرا و هدايت حفاري و بلاخره برداشت فضاهاي موجود طبيعي و مصنوعي زير زمين به منظور تهيه نقشه از آنها با توجه به شرايط خاص نقشه برداري در زير زمين مي باشد. در اهميت نقشه برداري و پيشرفتهاي آن مي توان به ايجاد تونل زميني در زير دريايي دانش كه ارتباط بين پاريس و لندن را بر قرار كند اشاره كرد.
كلا نقشه برداري زير زميني شامل موارد زير مي باشد:
1. طراحي (deign) در مرحله شروع پروژه
2. اجراي عمليات حفاري (unearth control) هدايت تونل را بر عهده دارد.
3. تهيه نقشه برداري از زير زمين

اصطلاحات نقشه برداري زير زميني:
1. زير زمين (UNDER ground): در اصطلاح عام به عوارض قابل دسترسي و يا طبيعي در داخل زمين مي گويند.
2. معدن (MINE): مجموعه تاسيسات زميني و دانالهاي زير زمين كه به منظور هدف خاصي احداث شده را معدن گويند. اصطلاحا به محل تجمع مواد معدني نيز معدن مي گويند.
3. گالري( Gallery ): به دانالهاي افقي زير زميني كه از يك طرف به منظور خاصي مسدود است و خود يكي از راههاي ورود به زير زمين به شمار مي رود گالري مي گويند كه به سه نوع (اكتشافي، آماده سازي، اصلي و فرعي )وجود دارد.
4. تونل (tunnel ): دالان عبوري عريضي است كه از دو طرف باز مي شود و به انواع (افقي، مايل، مارپيچ، موجود مي باشد.
5. چاه (shaft): گالري قائمي كه از راههاي ورود به زير زمين به شمار مي رود و مقطع آن ممكن است دايره كه در اروپا و آسيا مرسوم است )و يا مستطيل كه در آمريكا مرسوم است باشد.
6. رمپ (Ramp):رمپ يا شيب گذر، تونل شيب داري است كه براي اتصال بين طبقات مختلف معدن به كار مي رود اصطلاحا به آن بالارو يا پايين رو (دوبل ) نيز مي گويند.
7. گمانه (soundage): عبارت است از چاه كم قطر و عميقي كه براي نمونه برداري از لايه هاي زمين و جهت دادن به امتداد حفاري از آن استفاده مي شود و در نوع (اكتشافي، و راهنما) موجود مي باشد.
8. حفاري: پيشروي در امر گود برداري زير زمين كه به وسيله ماشينهاي حفاري و يا اكتشافي انجام مي شود را گويند.
شرايط خاص نقشه برداري در زير زمين:
1. تاريكي و عدم نور كافي و محدوديت در استفاده از وسايل روشنايي براي معادني كه گازهاي اشتعال‌زا توليد مي كنند.
2. محدوديت فضا و در نتيجه محدود شدن كنترلهاي نقشه برداري و كم شدن درجه آزادي و دقت كار
3. امكان تخريب و ريزش تونل در صورت عدم پوسته گيري در زير زمين
4. امكان سقوط در چاه و يا فرو رفتن در زمينهاي سست
5. وجود گازهاي خفه كننده ناشي از مواد معدني
6. ورود آبهاي سطح الارضي به زيرزمين
7. اختلالات مغناطيسي ناشي از مواد آهني در زير زمين و مشكلات كار با قطب نما
8. وجود جريانات هوا در داخل تونل و به هم زدن تعادل شاقولهاي آويزان در تونل
9. تكانها و لرزشهاي زير زميني ناشي از عمليات حفاري ( آتش كاري) و مشكل به هم خوردن تراز دستگاههاي نقشه برداري و جا به جا شدن ايستگاهها
10. كار نكردن دستگاههاي مخابراتي مثل بي سيم و مبايل و همچنين گيرنده هاي GPS در زير زمين
11. سختي كار

ادامه نوشته

کانی شناسی نوری

در کانی شناسی نوری و مینرالو گرافی مقاطع کانی ها را در زیر میکروسکوپ و با دو نور طبیعی و پلاریزه می بینیم اشنایی با شکل کانی ها و ویژگی های انها در مقطع مشاهده شده به اشنایی با کانی مورد نظر در امتحان پایانی کمک بیشتری به ما می کند.که در زیر چند تصویر از مقاطع نازک  در زیر میکروسکوپ را مشاهده می کنید.

کوارتز

پلاژیوکلاز

کلسیت

اپیدوت

 

ادامه نوشته

نمکهای محلول در آب دریا

نمکهای محلول در آب دریا

آب دریا به قدری شور است که قابل خوردن و زراعت نیست. علت این شوری ، وجود نمکهای مختلف به خصوص نمک طعام می‌باشد. اقیانوس شاید تنها جایی باشد که بتوان تمام عناصر را در آنجا یکجا پیدا کرد. از عناصر ساده بیش از شصت نوع آن در آب اقیانوس شناخته شده و احتمال وجود بقیه چندان بعید به نظر نمی‌رسد. مقدار بعضی از عناصر در آب دریا ، به قدری ناچیز است که بطور مستقیم تشخیص داده نمی‌شود، ولی وجود آنها در اندام جانوران دریا ثابت شده است. وزن کل املاح موجود در آب اقیانوسها را حدود تن برآورد کرده‌اند. این املاح می‌تواند تمام سطح کره زمین را به ضخامت 45 متر بپوشاند و اگر فقط روی قاره‌ها قرار گیرد، ضخامت آن به 153 متر خواهد رسید.

کلرور سدیم به تنهایی 77 درصد املاح آب اقیانوس را تشکیل می‌دهد. بنابراین اقیانوسها را می‌توان مخازن عظیم نمک به حساب آورد. مهمترین ویژگی آب اقیانوس داشتن ترکیب ثابت است. یعنی با وجود اینکه درجه شوری برحسب زمان و مکان تغییر می‌کند، مقدار نسبی عناصر اصلی تقریبا ثابت می‌ماند. املاح و عناصر دیگری در آب اقیانوس وجود دارد که مقدار نسبی آنها در آب ثابت نیست. مهمترین آنها فسفاتها ، نیتراتها ، نیتریتها ، سیلیکاتها ، مس ، آهن، روی و منگنز است. این املاح را که به مصرف تغذیه پلانکتونها می‌رسد، املاح تغذیه‌ای می‌گویند.

منظور از درجه شوری ، وزن تمام نمکهای موجود در یک لیتر آب اقیانوس در هر نقطه می‌باشد. برای تعیین درجه شوری ، روشهای غیرمستقیم مختلفی وجود دارد. با استفاده از جدول مخصوص می‌توان از وزن مخصوص آب دریا و یا از مقدار کلر استفاده کرد. قابلیت هدایت الکتریکی آب و میزان شکست نور در آن با میزان درجه شوری نسبت مستقیم دارد. از این دو ویژگی نیز می توان برای محاسبه درجه شوری آب دریا استفاده کرد.

در آب دریا گازهای مختلفی به صورت محلول وجود دارد که مهمترین آنها اکسیژن است. حیوانات دریا برای تنفس از اکسیژن محلول در آب استفاده می‌کنند. به جز اعماق چند دریا وجود جانوران در تمام نقاط مشاهده شده، لذا اکسیژن نیز در تمام قسمتهای دنیای اقیانوس وجود دارد، ولی مقدار آن در همه جا به یک اندازه نیست. آب اکسیژن را از هوا دریافت می‌کند. در قسمت سطحی به علت اختلاط با هوای مجاور میزان اکسیژن همیشه زیاد است. عللاوه بر آن ، اکسیژنی که گیاهان دریا ضمن فتوسنتز دفع می‌کنند، در آب حل می‌شود.

گیاهان در آبهای کم‌عمق تا جایی که نور خورشید نفوذ دارد، زندگی می‌کنند و امواج حداکثر تا عمق دویست متری می‌توانند آب را به هم بزنند. بنابراین اکسیژن اعماق زیاد از طریق دیگر تامین می‌شود. روش معلوم برای اعماق متوسط ، جریانهای عمقی است که آب اشباع شده از اکسیژن را به آنجا می‌رساند. علاوه بر اکسیژن ، گازهای دیگری از قبیل ازت ، گاز کربنیک و آرگون نیز در آب دریاها وجود دارد. بعضی از دریاها از یک عمق معین به پایین فاقد اکسیژن هستند. مثلا در دریای سیاه از عمق 180 _ 200 متر به پایین تنها گاز ازت و هیدروژن سولفوره در آب وجود دارد.

وزن یک سانتیمتر مکعب آب خالص در 4،08 درجه حرارت برابر یک گرم است که آن را وزن مخصوص آب می‌گویند. وزن مخصوص آب دریا به سبب وجود املاح ، همیشه از وزن مخصوص آب خالص بیشتر است. بطور کلی ، وزن مخصوص آب دریا تابع حرارت و درجه شوری است. آب دریا هر قدر سردتر شود، وزن مخصوص آن افزایش می‌یابد. همین طور افزایش درجه شوری نیز سبب افزایش وزن مخصوص می‌گردد. وزن مخصوص متوسط آبهای سطحی دریا در حدود 1،025 است. در دریاهای کناری و داخلی بسته به موقعیت جغرافیایی و شرایط محلی ، وزن

مینرالوگرافی

برای مطالعه سنگها و کانیها چهار نوع مقطع تهیه می‌شود:

1. مقاطع نازک
2. مقاطع صیقلی
3. مقاطع دوکاره
4. مقاطع فلوئید اینکلوژون
5. لامل: که بطور استاندارد ابعاد (mm 48×28) دارند، ولی لاملهایی به ابعاد (mm 42×24) و همچنین (mm 75×25) نیز کاربرد دارند. ضخامت لاملها معمولا 1mm می‌باشد. از بین این مقاطع ، مقاطع نازک و صیقلی بیشتر کاربرد دارد.

وسایل و لوازم لازم برای مقطع زنی

1. دستگاه برش
2. دستگاه ساب
3. پودر کروندم با مشهای متفاوت
4. چسب (صمغ کانادا ، اپوکسی ، پلی‌استر) که از بین این چسبها ، صمغ کانادا بیشترین کاربرد را دارا می‌باشد.

مقاطع نازک

برای تهیه یک مقطع نازک به این ترتیب عمل می‌کنیم: ابتدا سنگ را به اندازه لام برش می‌دهیم و بعد با پودر کروندوم با مشهای متفاوت (ابتدا از مش 80 شروع می‌کنیم و به تر تیب با 320 ، 400 ، 600 پولیش می‌دهیم تا جای اره کاملا از بین برود). بعد لام را با همان پودر کروندوم پولیش می‌دهیم تا کمی کدر شده و مثل سطح سنگ شود. سپس سطحی از رنگ را که کاملا صیقلی کرده‌ایم، با چسب صمغ کانادا به لام می‌چسبانیم تا 24 ساعت به همان حالت باقی بماند و چسب محکم شود.

بعد سنگ را برش می‌دهیم تاحدود 2mm روی لام باقی بماند. در این حالت ضخامت برای مطالعه مقطع بسیار زیاد است، چون نور از مقطع عبور نمی‌کند. سپس بابید با پودر کروندم از ضخامت آن بکاهیم. مش پودر به سختی سنگ بستگی دارد و هر چه سنگ نرمتر باشد، از پودر کروندم با مشهای ریزتر استفاده می‌کنیم تا به ضخامت استاندارد برای مطالعه برسد (0.3mm). اگر این کار صورت نگیرد، امکان دارد سابیدن بیش از حد ، صورت گیرد و اثری از سنگ بر روی لام باقی نماند.

برای کنترل ضخامت مفید مقطع معلولا کانی کوارتز را معیار سنجش قرار می‌دهند، زیرا این کانی در زیر میکروسکوپ به آسانی قابل تشخیص می‌باشد. زمانی که مقطع آماده گردید، یک لام شیشه‌ای بسیار نازک که ضریب شکست نور آن 1 می‌باشد (باعث تغییر در خواص نوری کانیها نمی‌شود) را به لام اصلی می‌چسبانیم. بعد از محکم شدن ، مقطع برای مطالعه آماده می‌شود.

مقطع صیقلی (pulish)

برای تهیه این نوع مقاطع نمونه به صورت مربعی در ابعاد (Cm 2×2) برش داده ، داخل قالب مخصوصی (مانند قوطی فیلم عکاسی) قرار می‌دهیم و قالب را با چسب اپوکسی پر می‌کنیم. (چسب صمغ کانادا به علت ترک برداشتن مناسب نیست، نمونه به مدت 24 ساعت به صورت معلق در داخل چسب قرار می‌گیرد. سپس قالب را از بالا و پایین باز کرده و نمونه را همراه چسب از قالب خارج می‌کنیم و سطح آنرا برش می‌دهیم تا سنگ قابل لمس باشد.

در ادامه کار ابتدا با پودر کروندم و مشهای مختلف پولیش می‌دهیم و بعد از هر مرحله نمونه را شسته و کار را بر همین منوال ادامه می‌دهیم. (به ترتیب از پودر مشهای 320 ، 800 ، 1200 استفاده می‌کنیم) سپس از خمیر الماسه که خود نیز دارای سایزهای مختلفی است، استفاده می‌شود. برای اینکار خمیر الماسه 6 ، با خمیر الماسه 3 میکرونی این کار را ادامه می‌دهیم. برای کانیهای فلزی تا مرحله 3 میکرونی کافی می‌باشد، ولی در مواردی از خمیر الماسه‌های 0.5 میکرونی نیز استفاده می‌شود. بعد از هر مرحله با میکروسکوپ مقطع را کنترل می‌کنیم.

هر زمان نور تابشی و بازتابشی به نحوی عمل کنند که کانیها بخوبی قابل شناسایی باشند، کار پولیش دادن را خاتمه می‌دهیم. این مقاطع بوسیله میکروسکوپهای انعکاسی برای مطالعه کانیهای فلزی و اوپک که نور از آنها عبور نمی‌کند، مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

ادامه نوشته

خردایش سنگ ها

مراحل مختلف خرد کردن و اصطلاحات رايج براي آنها:عمليات خرد کردن معمولا همراه با عمليات طبقه بندي از نظر ابعاد است که به منظور بدست آوردن محصولي با دانه بندي مشخص و يا براي خارج کردن دانه هائي که به ميزان لازم خرد شده اند انجام مي شود. بدين ترتيب از خرد شدن بيش از حد دانه ها جلوگيري مي شود. مرحله دوم شامل عمليات ( پر عيار کردن ) ( concentration ) يا ( جدا کردن ) ( separation ) کاني هاي با ارزش کاني هاي گانگ است. اين عمليات بر مبناي مشخصات کاني ها پايه گذاري شده اند و با استفاده از اختلاف خواص فيزيکي ، شيميايي يا شيمي فيزيک کاني ها با يکديگر مي توان آنها را جدا کرد. اين عمليات که به طور جامع تر روش هاي آرايش ناميده مي شوند شامل روشهاي سنگجوري ، ثقلي ، الکتريکي ، مغناطيسي ، فلوتاسيون ، هيدرومتالورژي و غيره مي شوند.
با توجه به اينکه بيشتر روش هاي آرايش به طريقه تر انجام مي شوند ، بنابراين مرحله سوم عمليت را مي توان شامل جداکردن فازهاي جامد و مايع از يکديگر يا به عبارت ديگر ( آبکش کردن ) و ( خشک کردن ) محصولات آراسته دانست که توسط ( تيکنر ) ( thickener ) ، ( فيلتر ) (filter ) و( خشک کن ) (dryer) انجام مي شود. مرحله نهائي نيز شامل عمليت تخليه کاني هاي گانگ ( باطله ) و در بيشتر حالات بازيابي آب موجود در اين بخش از مواد است. اين کار در ( سد باطله ) ( tailing dam ) انجام مي شود.

طبقه بندي	حداکثرابعاد بار اوليه ( mm )	حداکثر ابعاد محصول ( mm )	وسيله خرد کردن
قطعه قطعه کردن	500< تا 1500 <	500> تا 1500 >	انفجار ، ضربه و...
سنگ شکني اوليه	500 تا 1500	160 تا 625	سنگ شکن فکي ، ژيراتوري ، ضريه اي
سنگ شکني ثانويه	58 تا 625	19 تا 100	سنگ شکن مخروطي استاندارد ، استوانه اي دندانه دار
سنگ شکني مرحله سوم	19 تا 152	10 تا 25	سنگ شکن مخروطي سر کوتاه ، استوانه اي
آسيا کردن اوليه	10 تا 50	2	آسياي ميله اي ، گلوله اي ، چکشي
آسيا کردن ثانويه	5/0 تا 5	04/0 تا 2/0	آسياي گلوله اي ، ارتعاشي
ميکرو نيزاسيون	2	04/0	ميکرونيزورها
پورفيرين	کلروفيل		سبز
کاروتنوئيد	کاروتن و ليکوپن		زرد ، نارنجي ، قرمز زرد
فلاوونوئيد	فلاوون ـ فلاوونول ـ آنتوسيانين		قرمز ، آبي ، ارغواني ،اناري

کانه آرایی

از منابع مورد تدریس برای درس کانه ارایی کتاب Wills' Mineral Processing Technology, Elsevier می باشد هم اکنون می توانید این کتاب را دریافت نمایید.

دانلود کتاب