بهره برداري وکشف معادن و ذوب سنگ معدنها و استخراج فلزات از آنها به دوران باستان برمي گردد. در مورد مس  باستان شناسان معتقدند که اولين بار مس در ايران شناخته و مورد استفاده قرار گرفته است.کهن ترين منطقه اي که آثار ذوب مس در آنجا به دست آمده در سيلک کاشان است. نمونه هايي ازسنگ معدن يافت شده در تل ابليس در کرمان در حدود 6000 سال قدمت دارند.

ايرانيان با استفاده از فلز مس، ابزارهاي مورد نياز زندگي خود نظير ظروف غذا، وسايل دفاعي و غيره را مي‌ساختند. اشياي مسي به‌دست آمده از كاوش‌هاي باستان شناسي و نيز آثار به جاي مانده از كوره‌هاي قديمي و ابتدايي ذوب مس، حاكي از آشنايي ايرانيان قديم به صنعت استخراج و ذوب است. قديمي‌ترين اشياي كشف شده مسي در ايران به هزاره پنجم قبل از ميلاد مسيح بازمي‌گردد. تپه زاغه ، تپه سيلك و تل‌ابليس از قديمي‌ترين مناطقي هستند كه ايرانيان براي نخستين بار در اين نقاط، از فلز مس استفاده مي‌كردند.

در ايران باستان 79 منطقه داراي ذخيره‌ مس تشخيص داده شده بود كه پس از اسلام، اين مناطق فعال شده و مس موجود در آنها مورد مصرف قرار گرفت. در اين دوره، يك پنجم محصولات به دست آمده از ذخاير معادن و دفينه‌ها به بيت‌المال مي‌رسيد.